balonowy lot

balonowy lot . W 1938 planowano lot do stratosfery balonem startującym z Chochołowskiej Polany w Tatrach. Specjalnie zaprojektowany i skonstruowany balon (stratostat), nazwany "Gwiazdą Polski , miał być pilotowany przez znanego pilota balonowego, »kpt. Zbigniewa Burzyńskiego, a obserwatorem nauk. był » Konstanty Narkiewicz-Jodko. Poprzednio wykonali oni razem kilka lotów balonowych do podstratosfery do wys. 10 853 m (w 1936). Teraz celem miało być przeprowadzenie badań nauk. w stratosferze i osiągnięcie przy tym wys. 30 000 m lub przynajmniej przekroczenie ówczesnej wysokości rekordowej 22 066 m, osiągniętej w 1935 w USA.

Obóz startowy założono na Chochołowskiej Polanie 15 IX 1938, napełnianie balonu wodorem rozpoczęto 12 X 1938 o godz. 22, ale o godz. 24 przerwano z powodu wzmagającego się wiatru. Przy opróżnianiu balonu z gazu wodór zmieszał się z powietrzem, od tarcia jedwabnej powłoki powstała iskra, która zapaliła mieszankę wodoru z tlenem; powłoka uległa zniszczeniu. Przyczyną pośrednią była błędna prognoza meteorologiczna. Następna próba z odbudowanym stratostatem miała się odbyć we wrześniu 1939 w Gorganach, ale wybuch wojny temu przeszkodził.

Pamiątką zamierzonego w 1938 lotu balonowego do stratosfery jest wydany wtedy przez pol. pocztę znaczek (całostka i blok) za 75 gr z wizerunkiem balonu wznoszącego się nad Tatrami. Listy z takim znaczkiem i specjalnym stemplem miały odbyć lot "Gwiazdą Polski" i potem być doręczone adresatom.

Lit. - Stanisław Mazurek: Balonem do stratosfery. Wa. 1938. - Zbigniew Burzyński: Balonem przez kontynenty. Wa. 1956.