litwor

litwor (Angelica archangelica, Archangelica officinalis) czyli arcydzięgiel, z rodziny Baldaszkowatych (Umbelliferae ). Roślina o liściach dużych, 3- lub 4-krotnie pierzastych, z dużą wydętą pochwą w miejscu ich przyczepu do łodygi. Kwiaty w baldaszkach, zielonawobiałe, drobniutkie, zakwitające w lipcu. Dochodzi litwor do metra i więcej wysokości, rośnie w wilgotnych miejscach, nad potokami, na wapieniu i granicie, zasadniczo w piętrze kosodrzewiny, ale schodzi i w regle, a podchodzi czasem w dolną część piętra hal. Odznacza się zawartością olejków aromatycznych, nadających wszystkim częściom rośliny silny zapach. Jest rośliną 2-3-letnią, po zakwitnięciu i wydaniu nasion ginie.Używany bywa na nalewki i do celów farmaceutycznych. W wierzeniach dawnych górali podh. uważany był za roślinę o właściwościach czarodziejskich.

Nazwa litwor jest pochodzenia góralskiego. Od niej pochodzą nazwy takie, jak Litworowa Dolina, Litworowy Staw.