Mischke Tadeusz Adam

Mischke Tadeusz Adam (12 X 1864 Krościenko nad Dunajcem - 24 III lub IV 1944 Kraków). Lekarz (UJ 1889, dr 1892), stomatolog, pisarz, publicysta, działacz społeczny. Po studiach służył w armii austr. kolejno w Krakowie, w Brodach k. Lwowa i w Beroun w Czechach. Zwolniony z armii mieszkał i praktykował w Czerniowcach na Bukowinie 1899-1913, we Lwowie 1909-13 i Zakopanem 1913-37, po czym osiadł w Krakowie. W Czerniowcach rozwinął działalność społ. wśród Polonii tamtejszej.

W Zakopanem praktykował jako stomatolog i przez wiele lat był lekarzem szkolnym w gimnazjum (zrazu prywatnym, potem państw.), którego był współzałożycielem. Był radnym gminnym 1919-26 i działał w różnych organizacjach społ., artyst. itp., m.in. był prezesem Podh. Oddziału PTK.Uczestniczył w życiu kult. Zakopanego razem ze Stefanem Żeromskim, Janem Kasprowiczem, Karolem Stryjeńskim, Witkacym, Pawlikowskimi itd. W 1913-14 stykał się też z Leninem, który był wtedy jego pacjentem. Przez wiele lat M. był jedną z bardziej charakterystycznych postaci Zakopanego.

Pasjami M. były rownież śpiew (działał w różnych chórach) i eugenika. W związku z tą pierwszą pasją skomponował i wydał Hymn młodzieży zakopiańskiej (Kr.b.r.) o akcentach tatrz., a w związku z drugą redagował i wydawał w Zakopanem czasopismo "Eugenika" (1918-20, 16 nrów) i jest autorem szeregu osobno opublikowanych prac z tej dziedziny (1913-38), np. Dumania eugenetyczne na dnie rowu podtatrzańskiego (Za. 1916, pod pseud. A. Nieboziemski); w twórczości tej pojawiają się akcenty tatrz. i nawet taternickie.

Ponadto w 1918-39 pisywał często w czasopismach zakop. i in. na różne tematy zakop. (społ., artyst. i in.) i tatrz. (tur., narc. i o wypadkach). W 1926 był w komitecie redakc. czasopisma "Kronika Zakopiańska". Jest także autorem szkicu O Góralach i ich stosunku do ludności napływowej ("Wierchy" 3, 1925).

Lit. - "PSB" 21, 1976 (Zdzisław Gajda).