Murań

Murań, czasem Wielki Murań ( 1890 m, dawniej błędnie 1827 m); Muráň; Muran; Murány, Muran. S. Skalisty szczyt na zach. krańcu Tatr Biel., od Nowego Wierchu oddzielony Nową Przełęczą. Wznosi się nad Międzyścienną Doliną, Nową Doliną i dolną częścią Jaworowej Doliny, ponad Gałajdówką. Długa pn.-zach. grań M. schodzi bezpośrednio nad Jaworzynę Spiską. Olbrzymi, pochyły upłaz położony wysoko na pn.-zach. stokach M. to » Jagnięca Zagroda. Na M. i u jego podnóża znajduje się szereg jaskiń; najbardziej znana to » Murańska Jaskinia.

Z powodu swego wyróżniającego się kształtu M. dość wcześnie stał się tematem wielu dzieł malarskich i graficznych; poświęcono mu też niejeden wiersz, np. Felicjana Faleńskiego Murań (1871) lub Władysława Broniewskiego Hawrań i Murań (1935).

Do Jagnięcej Zagrody (i zapewne na sam wierzchołek M.) docierali od dawna jurgowscy górale; najwcześniejszych znanych wejść na M. o charakterze tur. czy nauk. dokonali: István Berzeviczy (z Wielkiej Łomnicy) w 1717, Feliks Berdau w 1854, Franz Dénes w 1863, Ludwik i Tytus Chałubińscy z towarzyszami w 1878, ale do owego czasu wejść na ten szczyt było więcej.

Nazwa M. pochodzi stąd, że jest on z wszystkich stron podcięty urwistymi ścianami skalnymi, jakby murami.Lit. - Tytus Chałubiński: Sześć dni w Tatrach. "Niwa" 1879 i dalsze wydania, np. Kr. 1988.