obserwatorium przy Łomnickim Stawie

obserwatorium przy Łomnickim Stawie (Astro- nomické observatórium na Skalnatom Plese). S. Budynek zaczęto stawiać w 1940, ukończono go w jesieni 1943 i wtedy rozpoczęto działalność. W 1950 rozszerzono obserwatorium o placówkę w Tatrz. Łomnicy. W 1953 Słow. Akad. Nauk (SAV) przejęła obie placówki i przemianowała na Astronomický ústav Slovenskej akadémie vied (AÚ SAV); obecnie instytut ten ma placówki: przy Łomnickim Stawie (od 1943), w Tatrz. Łomnicy (od 1950), w Bratysławie (od 1955) i » obserwatorium na Łomnicy (od 1960).

Kolejni kierownicy, najpierw obserwatorium przy Łomnickim Stawie, a potem całości AÚ SAV: Antonín Bečvář (1943-50), Vladimír Guth (1950-56), Záviš Bochníček (1956-58), Ludmila Pajdušáková-Mrkosová (1958-79), Július Sýkora (od 1979).Oprócz właściwych badań astronomicznych obserwatorium przy Łomnickim Stawie od 1957 zajmuje się również obserwacją sztucznych satelitów ziemskich i pojazdów kosmicznych. Jest tu też stacja meteorologiczna. W 1946 pracownicy obserwatorium odkryli pierwszy raz nową kometę, a od tego czasu wiele dalszych. Prowadzili tu obserwacje naukowcy zagr., m.in. Roman Kordylewski z Krakowa, który odkrył stąd dwa pyłowe księżyce Ziemi.

Od 1964 wydaje się dwujęzyczne "Práce Astronomického Observatória na Skalnatom Plese" ("Contributions of the Astronomical Observatory Skalnaté Pleso").

Lit. - Ludmila Pajdušáková: Vznik a vývoj Astronomického ústavu na Skalnatom Plese. "Spiš" 2, 1968. - "ES" 1, 1977. - Július Sýkora: Rok maxima slnečnej činnosti. "Vys. Tatry" 1980, nr 1.