Kalendarz imprez

««Powrót do kalendarza | Powrót do listy wydarzeń

(Nie masz uprawnien)

Premiera filmu "Góralskie wesele"

Data:

2026-09-12

Organizator:

tatry.pl

Rodzaj:

Kino

Premiera filmu "Góralskie wesele" Uznawany za zaginiony przez ponad sześć dekad, wreszcie trafia na polskie ekrany. „Góralskie wesele” to zrealizowany w 1961 roku w Chicago unikatowy film z udziałem podhalańskich emigrantów. Już 12 września w zakopiańskim Kinie Sokół odbędzie się jego uroczysta polska premiera. Przyjdź i dowiedz się więcej o niezwykłych losach i odnalezieniu tego zjawiskowego dzie
Aktualności, Tatrzański Serwis Informacyjny - Zakopane - Tatry - Tatrzańska Agencja Rozwoju, Promocji i Kultury Wczytywanie... Tarpik - Tatrzańska Agencja Rozwoju Promocji i Kultury Grafika Tatrzanskiej Agencji Rozwoju Promocji i Kultury facebook instagram Kontrast Rozmiar czcionki
Szlak oscypkowy Grafika Tatrzanskiej Agencji Rozwoju Promocji i Kultury
Szlak oscypkowy kontakt Główna Instagram Facebook Tatrzańska Agencja Rozwoju, Promocji i Kultury

Premiera filmu "Góralskie wesele"

Uznawany za zaginiony przez ponad sześć dekad, wreszcie trafia na polskie ekrany. „Góralskie wesele” to zrealizowany w 1961 roku w Chicago unikatowy film z udziałem podhalańskich emigrantów. Już 12 września w zakopiańskim Kinie Sokół odbędzie się jego uroczysta polska premiera. Przyjdź i dowiedz się więcej o niezwykłych losach i odnalezieniu tego zjawiskowego dzieła, będącego bezcennym zapisem góralskiej kultury za oceanem.
Polska premiera filmu „Góralskie wesele” (USA, 1961 | 88 min | 16 mm | barwny | dźwięk optyczny) Produkcja i reżyseria: Ludwina Ról-Łuszczkowa, Antonina Błazończyk, Jerzy De Belina 12 września 2026, godz. 19:30
Kino Sokół w Zakopanem
Wstęp bezpłatny. Wejściówki można rezerwować telefonicznie w kasie Kina Sokół Zakopane: (+48) 512 655 614 (telefon jest czynny w godzinach pracy kina, tj. od 30 minut przed rozpoczęciem pierwszego seansu w danym dniu do rozpoczęcia ostatniego seansu). Rezerwacja nie jest konieczna - jeśli pozostaną wolne miejsca, będzie można wejść również bez niej. Ale tylko wcześniejsza rezerwacja gwarantuje możliwość udziału w premierze. Seans poprzedzi wprowadzenie dr Agaty Zborowskiej, która opowie o historii powstania filmu, jego losach oraz niezwykłym odnalezieniu po ponad sześciu dekadach. Zapraszamy na pierwszą w Polsce publiczną prezentację tego wyjątkowego filmu stworzonego w 1961 roku przez społeczność podhalańską w Chicago. ─── ─── W 1961 roku w robotniczej dzielnicy Pilsen na południu Chicago grupa nowoprzybyłych emigrantów z Polski podjęła się śmiałego przedsięwzięcia: nakręcenia własnego pełnometrażowego filmu. Większość z nich przyjechała do Chicago zaledwie kilka lat wcześniej. Z sielskiego Podhala trafili do ogromnego przemysłowego miasta. Kontrast był uderzający. Spokojny rytm wiejskiego życia zamienili na łomot stalowni, dym fabryk, pył budów i odór rzeźni. Ich przedsięwzięcie filmowe okazało się nie mniej wymagające. Gdy trzy duże szpule z filmem wróciły z laboratorium Kodaka, z zaskoczeniem odkryli, że obraz jest nieostry i nie nadaje się do wyświetlania. Górale są jednak znani ze swojej wytrwałości. Nakręcili więc cały film od nowa. Dzięki ich determinacji możemy dziś zajrzeć do świata nie tylko minionego, lecz także rzadko obecnego w filmowych zapisach epoki. "Góralskie wesele" to najwcześniejszy znany pełnometrażowy (88 min.) zapis inscenizacji tradycyjnego wesela podhalańskiego. Stworzony tysiące kilometrów od Podhala, ale zarazem zakorzeniony w nim poprzez pamięć ciała. Osoby występujące w filmie to nie aktorzy-amatorzy jedynie odgrywający wyuczone role, lecz autentyczni śpiewacy, muzycy i tancerze, wykonujący pieśni, melodie i kroki znane z ich własnego doświadczenia. Odtwarzają sceny, w których uczestniczyli zaledwie kilka lat wcześniej w swoich wioskach odległych geograficznie, ale wciąż bliskich ich sercom. W efekcie powstał film, który jest jednocześnie mieniącym się barwami i dźwiękiem „góralskim musicalem”, jak i surowym dokumentem etnograficznym. Jako taki stanowi wyjątkowy przykład wykorzystywania praktyk audiowizualnych przez społeczności imigranckie do podtrzymywania własnej tożsamości. Film "Góralskie wesele" był wyświetlany zaledwie kilka razy w latach 60. XX wieku w chicagowskiej społeczności Górali Podhalańskich. Najprawdopodobniej nigdy nie był publicznie prezentowany poza Chicago. Nie ma o nim wzmianek w polskich ani amerykańskich źródłach filmowych. Jeszcze do niedawna uznawany był za zaginiony. W 2024 roku oryginał filmu na taśmie 16 mm został odnaleziony na farmie w Wisconsin przez dr Agatę Zborowską, przy wsparciu Władysława Mrowcy, w rodzinnym archiwum Andrzeja Szwajnosa-Twardego, udostępnionym przez jego córkę, Danutę Leśniak. Dzięki staraniom Zborowskiej film został poddany konserwacji i profesjonalnej digitalizacji w rozdzielczości 4K. Wykonano również jego nowe kopie na taśmie 16 mm: negatyw archiwalny oraz kopię projekcyjną. Prace te były możliwe dzięki grantowi z prestiżowej National Film Preservation Foundation, pozyskanemu przez Zborowską we współpracy ze Związkiem Podhalan w Północnej Ameryce (po stronie Związku projekt prowadził dr Krzysztof Żółtek). Uroczysta premiera odnowionego filmu odbyła się 21 marca 2026 roku w Domu Podhalan w Chicago. W wydarzeniu uczestniczyli wyjątkowi goście, tj. nieliczne z jeszcze żyjących osób biorących udział w nagraniu "Góralskiego wesela" 65 lat temu: Władysław i Aniela Tylka (z domu Kowalkowska) oraz Anna Rabiańska (Kowalkowska). Pierwsza projekcja filmu dla publiczności angielskojęzycznej, z przygotowanym specjalnie na tę okazję tłumaczeniem i napisami, odbyła się 15 maja 2026 roku w Logan Center for the Arts na University of Chicago. ─── ─── "Góralskie wesele" (1961):
USA, 1961, 88 min, 16 mm, barwny, dźwięk optyczny Produkcja i reżyseria:
Ludwina Ról-Łuszczkowa, Antonina Błazończyk i Jerzy De Belina Transkrypcja:
Maria Krzeptowska, Agnieszka Bobak, Marek Bukowski, dr Marek Liszka (Centrum Badań Góralskich, Uniwersytet Ignatianum w Krakowie) Tłumaczenie z j. polskiego i gwary podhalańskiej na j. angielski:
dr Marek Liszka i Paulina Podobińska (Centrum Badań Góralskich, Uniwersytet Ignatianum w Krakowie) Redakcja językowa tłumaczenia:
Becca Hall (Chicago Film Society, Chicago Film Archives) Napisy do filmu (polskie i angielskie):
dr Magda Studnicka i Paulina Podobińska (Uniwersytet Ignatianum w Krakowie), dr Adam Płoszaj (Fundacja Instytut Pomiędzy) Koordynacja konserwacji i transferu cyfrowego filmu:
dr Agata Zborowska (Not-So-Ordinary, University of Chicago, KU Leuven, Uniwersytet Warszawski) Instytucje współpracujące przy konserwacji i transferze cyfrowym:
Związek Podhalan w Północnej Ameryce, Not-So-Ordinary, Chicago Film Archives, Chicago Film Society, Colorlab, National Film Preservation Foundation Koordynacja polskiej premiery:
dr Agata Zborowska (Not-So-Ordinary, KU Leuven, Uniwersytet Warszawski), dr Adam Płoszaj (Fundacja Instytut Pomiędzy) Współorganizatorzy polskiej premiery:
Starostwo Powiatowe w Zakopanem, Tatrzańska Agencja Rozwoju, Promocji i Kultury, Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” Gniazdo w Zakopanem, Związek Podhalan w Północnej Ameryce, Związek Podhalan w Polsce im. Świętego Jana Pawła II, Chicago Film Archives, Katholieke Universiteit Leuven, Fundacja Instytut Pomiędzy, projekt Not-So-Ordinary Patronat medialny:
Tygodnik Podhalański, Radio Alex, Krystian Nowak Patronat:
Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny, Muzeum Tatrzańskie w Zakopanem Po więcej informacji zapraszamy tutaj: https://fb.me/e/kIhRB50Df Źródło: Not-So-Ordinary Powrót Aktualności

Słodka zabawa z Wawel Truck w Zakopanem

LETNI FESTIWAL SPORTÓW ZIMOWYCH

ZAPRASZAMY NA TURNIEJ STRZELECKI „O BECZKĘ MIODU”

XXII Wykopki w Dzianiszu za nami – XXV Tatrzańskie Wici

TARPiK na XXVIII Dożynkach Województwa Małopolskiego

Premiera filmu "Góralskie wesele"

Zapraszamy na XXVIII Dożynki Województwa Małopolskiego – odwiedźcie nasz namiot!

Zapraszamy na XXII Wykopki w Dzianiszu

Szukasz informacji o wrześniowych atrakcjach Podhala? Zakoplan podpowiada!

Za nami XIX Festyn Bacowski

Już w tę niedzielę zapraszamy do Leśnicy-Gronia na 19. Festyn Bacowski!

XXIV Dzień Pstrąga w Białym Dunajcu za nami!