Kościoły
Stary Kościół
pod wezwaniem MB Częstochowskiej
Lokalizacja:ul. Kościeliskiej
Msze św.:8.30; 10.00; 18.30
Stary Kościół (fot. Andrzej Samardak)
strona:    

Jeden z najcenniejszych zabytków Zakopanego. Jego najstarsza, północna część została wybudowana przez góralskich cieśli pod kierunkiem Sebastiana Gąsienicy w 1847 roku. Jest orientowany nie tak jak budynki sakralne na linii wschód - zachód, lecz tak jak sąsiednie chałupy góralskie - wejście ma od południa. 


Mówi się czasem (a nawet pisze), że to pierwszy zakopiański proboszcz, Józef Stolarczyk wybudował ten kościół od podstaw. To nieprawda - był on już w swym głównym zarysie ukończony, gdy pierwszy proboszcz przybył pod Giewont z końcem listopada 1847 roku. Pierwszą mszę świętą odprawiono tu 6 stycznia 1848 roku, w czasie kościelnej instalacji nowego proboszcza. Obecny kształt budowli został nadany podczas rozbudowy w latach 1850-51, dokonanej już rzeczywiście pod nadzorem Józefa Stolarczyka. Dobudowano wtedy część południową z wieżą, a w sąsiedztwie postawiono nie istniejącą już dzisiaj dzwonnicę oraz budynki gospodarskie: plebanię (obok kościoła, tam gdzie dziś znajduje się siedziba sióstr felicjanek i przedszkole) oraz organistówkę (po drugiej stronie ulicy, naprzeciw kościoła). 


Wejście do kościoła prowadzi przez niewielką sień, nad którą w dawnych czasach znajdował się tradycyjny dach pulpitowy, zastąpiony przez proboszcza Tobolaka po II wojnie daszkiem półszczytowym. Wnętrze jest niewielkie, jednonawowe, a jego zdobienie w dużej mierze pochodzi z czasów księdza Stolarczyka. Trzy ołtarze - główny i dwa boczne - wykonał w połowie XIX stulecia znakomity rzeźbiarz podhalański, Wojciech Kułach-Wawrzyńcok z Gliczarowa. Patronem kościoła był pierwotnie św. Klemens (na cześć fundatorki - Klementyny Homolascowej) i jego wizerunek zdobił główny ołtarz. Jednakże przed II wojną światową nadano kościołowi wezwanie Matki Boskiej Częstochowskiej, a portret św. Klemensa, jako drugiego patrona, wywędrował z ołtarza na lewą ścianę prezbiterium.
Kaplica i Stary Kościół (fot. Andrzej Samardak)
Stary Kościół (fot. Andrzej Samardak)
Prawdziwym arcydziełem prymitywnego, ludowego przedstawienia sakraliów jest wizerunek św. Pawła, spadającego z konia w drodze do Damaszku, namalowany przez anonimowego artystę w niemal komiksowy sposób. Jest on umieszczony naprzeciw ambony, na prawej ścianie kościoła. XIX-wieczną proweniencję ma także większość rzeźbionych feretronów oraz oleodruki świętych, umieszczone na froncie chóru. Natomiast nowoczesne, ale bardzo stylowe są zdobiące ołtarz antepedia, autorstwa Karola Kłosowskiego i (wymienne z nimi) Marii Bujakowej, a także stacje Męki Pańskiej, malowane na szkle przez Ewelinę Pęksową. 


Wychodząc z kościoła spójrzmy jeszcze na niewielką, niską ambonę, umieszczoną na lewej ścianie kościoła i wyobraźmy sobie na niej dwumetrową postać księdza Stolarczyka, z prawdziwie apostolską pasją gromiącego swe góralskie owieczki, nieskore ani do świątobliwego życia, ani, tym bardziej, do ofiarności na rzecz kościoła i plebana. Opisywany przez największych tatrzańskich literatów, był pierwszy zakopiański proboszcz nie tylko jedną z legendowych postaci Zakopanego, jak go nazwał Ferdynand Hoesick, ale prawdziwie "właściwym człowiekiem na właściwym miejscu". 


Przy tym kościele znajduje się zabytkowa kaplica Gąsieniców i Stary Cmentarz na Pęksowym Brzyzku.
Stary Kościół (fot. Andrzej Samardak)
Kaplica Gąsieniców - obok kościoła (fot. Andrzej Samardak)
strona:    
«« Powrót do listy
 Zapisz w schowku     Drukuj       Zgłoś błąd    32523



Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić — KLIKNIJ TU »»
ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2026