gnidosz

gnidosz (Pedicularis ), z rodziny Trędownikowatych (Scrophulariaceae ). W Tatrach rośnie kilka gatunków g. Wśród górskich, najczęstszy jest g. okółkowy (P. verticillata ), niewysoka roślina 5-20 cm, o liściach pierzastodzielnych, drobno pociętych, o jednej lub kilku łodygach kwiatowych, zakończonych groniastym, krótkim gęstym kwiatostanem. Kwiaty dwuwargowe, malinowoczerwone. Jest to roślina hal tatrz. występująca w dwóch odmianach: na wapieniu i na granicie.

Prócz g. okółkowego w Tatrach rośnie jeszcze g. dwubarwny (P. oederi ), wyglądem ogólnym podobny do poprzedniego, tylko o kwiatach jasnożółtych z purpurową plamą na szczycie górnej wargi, rośnie na wapieniu. Znacznie większy g. Hacqueta (P. hacquetii) liczący do kilkudziesięciu cm, o kwiatach bladożółtych, jest dość rzadki, zwł. w Tatrach Pol. Rośnie przy potokach i źrodliskach, wśród ziołorośli itp.

Prócz wymienionych gnidoszy, rosnących tylko w Tatrach i kilku górskich pasmach (np. Chocz, Babia Góra), występuje w niższych położeniach tatrz. także parę pospolitych niżowych gatunków g., jak g.błotny (P. palustris), g. rozesłany (P.silvatica), ale tylko w dolnych partiach dolnego regla.