instrumenty muzyczne

instrumenty muzyczne. Zarówno w samych Tatrach jak i na Podhalu znane były dawniej następujące instrumenty: » gęśle czyli złóbcoki, » basy, » dudy czyli koza lub gajdy, » trąbita, » piszczałki i » róg. Skrzypce pojawiają się dopiero pod sam koniec XIX stulecia; jednym z pierwszych skrzypków był Bartuś Obrochta. I. m. w Tatrach i na Podhalu były odrębne od używanych przez lud pol. na niżu, ale podobne lub takie same występowały w całych Karpatach Zach. Jednak Chybiński szczególnie podkreśla inność gęśli podhalańskich. Niektóre z tych i.m. wyszły zupełnie z użytkowania przez górali przed końcem XIX w. Dopiero po II wojnie świat., wraz z powstawaniem góralskich zespołów muzycznych i tanecznych, niektóre z tych i.m. zaczęły powracać, ale już w charakterze estradowym nie ogólnoludowym.

Duży zbiór dawnych i.m. posiada Muzeum Tatrzańskie w Zakopanem.

Współcześnie, w podtatrz. zespołach muzycznych, szczególnie w zespole dziecięcym w Jabłonce na Orawie, kierowanym przez Andrzeja Haniaczyka, wprowadzono nowy instrument - dzwonki, takie jakich używano w Tatrach dla owiec. Są one strojone na różne nuty, tak że zespół może na nich wygrywać prostsze melodie.Obecny skład kapeli góralskiej (tzw. muzyki) stanowią: I skrzypce (prym), II skrzypce (sekund) i basy, ale coraz częściej pojawia się akordeon, a nawet i flet.

Lit. - Adolf Chybiński: Instrumenty muzyczne ludu polskiego na Podhalu. "Prace i Mater. Antrop.-Archeol. i Etnogr." 1924.