w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

Klein Jacob Theodor

 
  Kategoria: 
Ludzie 


Klein Jacob Theodor (15 VIII 1685 Królewiec - 27 II 1759 Gdańsk).

Jeden z najwybitniejszych przyrodników XVIII w., przede wszystkim zoolog, ale zajmował się różnymi działami nauk przyr. i in. Był Niemcem (ale znał język pol.), dużo podróżował po Europie, a w 1712 osiadł w Gdańsku, gdzie piastował różne urzędy, stworzył przyr. gabinet (muzeum) z bogatymi zbiorami i prowadził ogród naukowy. Podróżował po ziemiach pol. aż po Kraków i Wieliczkę, badając ich przyrodę. Utrzymywał stosunki z pol. naukowcami, np. z Gabrielem Rzączyńskim .

Jeden z jego biografów twierdzi, że K. przeprowadzał badania nad świstakami w Karpatach , a więc w Tatrach , jednakże wiadomość ta jest błędna. Również nieścisła jest wersja, że Kleinowi zawdzięczamy jedne z pierwszych danych o biologii świstaków w Tatrach.

Otóż K. rzeczywiście napisał historię naturalną świstaka (historia muris alpinis), włączając ją do swego łac. dzieła Historiae avium prodromus (Lubecae 1750), wydanego potem w przekładzie niem.: Vorbereitung zu einer vollständigen Vögelhistorie (Leipzig und Lübeck 1760), z rozdziałem Kurze natürliche Geschichte von der Lebensart und den Eigenschaften des Murmelthieres. Ponadto ten rozdział o świstaku został w skróconej formie również umieszczony (pt. Naturgeschichte des Murmelthiers ) w pośmiertnie wydanej książce K.: Natürliche Ordnung und vermehrte Historie der Vierfüssigen Thiere (Danzig 1760).

Praca K. o świstaku nie jest jednak pracą o świstaku tylko tatrzańskim, lecz o świstaku w ogóle, gł. alpejskim, ponadto jest pracą kompilacyjną, a zawarte w niej b. drobne wzmianki dotyczące Tatr są powtórzone z prac Rzączyńskiego, którego zresztą K. cytuje. Odrzucając "legendę" o jego rzekomych badaniach tatrz., trzeba zaznaczyć, iż K. - choć w Tatrach nie był nigdy - jest jednak autorem pierwszej napisanej i wydanej w Polsce (w Gdańsku) obszerniejszej pracy o świstaku.



Literatura:
Zygmunt Godyń: Jakób Teodor Klein, przyrodnik XVIII w. "Kosmos" 1937. - "PSB" 12, 1966-67 (Stanisław Brzozowski).



KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij


Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić — KLIKNIJ TU »»
ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2026