koleje

koleje. Pierwsza kolej żelazna, która dotarła do stóp Tatr, to kolej koszycko-bogumińska, zbudowana w 1867-72. Jej odcinek biegnący Liptowsko-Popradzką Kotliną pod Tatrami otwarto 8 I 1871 (Poprad - Mikułasz Lipt. - Królewiany - Żylina), a odcinek Poprad - Koszyce uruchomiono 18 III 1872. W 1887-92 wybudowano linię kolejową z m. Poprad doliną rz. Poprad przez Wielką Łomnicę i Kiezmark (1889) do Podolińca (1892), przedłużając ją potem do Orłowa (1966). W 1895 zbudowano pierwszą linię dochodzącą bezpośrednio do podnóża Tatr, z Wielkiej Łomnicy (z osobnej stacji zwanej obecnie Studený Potok) do Tatrz. Łomnicy.

Od pn. otwarto linię kolejową z Krakowa do Chabówki 15 XI 1884, a ruch pasażerski z Chabówki do Zakopanego z dniem 25 X 1899. W 1975 linia kolejowa z Krakowa do Zakopanego została zelektryfikowana (pierwszy pociąg elektr. do Zakopanego 3 XII 1975).

W 1898 ukończono budowę linii kolejowej z Królewian przez Orawę do Orawskiego Podzamcza, w 1900 stamtąd do Suchej Góry, a linia kolejowa z Nowego Targu do Suchej Góry została otwarta w 1903. Linię tę zlikwidowano po II wojnie światowej.

W 1895-96 zbudowano linię kolei zębatej od Tatrz. Szczyrby do Szczyrbskiego Jeziora, a w 1933 ją skasowano (zastępując komunikacją autobusową). W 1968-70, częściowo tą samą trasą, zbudowano nową kolej zębatą z Tatrz. Szczyrby do Szczyrbskiego Jeziora; dług. trasy 4850 m, czas jazdy 16 min.W 1903-04 zbudowano trasę trolejbusu elektr. z Popradu do Starego Smokowca i od 1 VI 1904 na linii tej kursowały w przeciwnych kierunkach dwa wozy (każdy zabierał 33 pasażerów); linię zlikwidowano po sezonie letnim 1905.

W 1905-12 zbudowano linię kolei elektr. z Popradu przez Stary Smokowiec do Szczyrbskiego Jeziora, z odgałęzieniem tej linii ze Starego Smokowca do Tatrz. Łomnicy. Otwarcie odcinka z Popradu do Starego Smokowca nastąpiło 17 XII 1908, do Tatrz. Łomnicy w 1911, ze Starego Smokowca do Tatrz. Polanki również w 1911, a stąd do Szczyrbskiego Jeziora w sierpniu 1912.

W 1922 była zbudowana z Białej Spiskiej przez Szarpaniec do Lendaku wąskotorowa linia kolejowa do transportu drzewa, wożono nią też pasażerów. Zlikwidowano tę linię częściowo w 1940, a resztę w kilka lat później. Przedłużeniem jej była napowietrzna kolej linowa, transportująca drzewo z Podspadów do Lendaku.

W 1932 wybudowano wąskotorową kolej do zwózki drzewa w Zuberskiej Dolinie aż do leśniczówki Brestowa, ale już w 1934 kolej ta została zniszczona przez powódź.