Nezabudov Bohuš

Nezabudov Bohuš (Bohuslav) lub Nosák-Nezabudov Bohuš, właśc. Nosák Timotej Ignác Bohuslav (3 II 1818 Tisovec, okres Rimavská Sobota - 5 IV 1877 Sabinów = Sabinov, okres Prešov). Słow. poeta i prozaik z grupy szturowców (piszący po czes. i po słow.), tłumacz i publicysta. W 1831-38 uczył się w Lewoczy na Spiszu i tam debiutował jako poeta. W 1841-42 był ewang. wikarym u Michala Miloslava Hodžy w Mikułaszu Lipt., współpracował potem z Ludovítem Štúrem, uczestniczył w powstaniu słow. w 1848, następnie był urzędnikiem.

Jego twórczość lit. jest częściowo tatrz., trzeba jednak pamiętać, że N. używa nazwy Tatry lub Tatra również na oznaczenie Karpat w ogóle, a także (jak wielu dawnych poetów słow.) w znaczeniu symbolicznym (» symbolika Tatr).

Tak rozmaicie pojmowane Tatry są często wspominane w jego poezji i prozie, np. w wierszach Znělka na Jana Kollára, Vděka Michalovi Hlaváčkovi (oba sprzed 1839), Tri túžby Slovenky ("Jitřenka" 1840), Slovenka ("Nitra" 1, 1842) oraz w cyklu wierszy Spevi Tatranské ("Nitra" 2, 1844 i 3, 1846), ale te ostatnie wywodzą się w całości ze środowiska szaryskiego, a nie tatrzańskiego.

Najbardziej tatrzańskie są jego wiersze Orol Tatránski ("Orol Tatránski" 1, 1845-46, nr 3) i ezabudki Kriváňske slovútnemu mužovi, professorovi Izmaelovi Srezňevskjemu ("Nitra" 2, 1844); ten ostatni wiersz jest pamiątką wycieczki na Krywań w 1842 w towarzystwie » Izmaiła Sriezniewskiego. W poemacie Kamzík ("Orol" 3, 1872 i 4, 1873) są również wzmianki o Tatrach (i kozicach), ale akcja rozgrywa się poza nimi.Prozą opisał N. swe wędrówki po Słowacji i Rusi Zakarpackiej w dwóch utworach: Listi z ňeznámej zeme k L... ("Orol Tatránski" 1, 1845-46) oraz Zpomjenki Potiskje (tamże, 2, 1846-47); w obu są fragmenty dotyczące Tatr i Podtatrza. N. również sporo tłumaczył z różnych języków, m.in. z polskiego (Jan Kochanowski, Michał Czajkowski).Duży wybór poetyckiej i prozatorskiej twórczości N. ukazał się pt. Spevy tatranské (Br.1984); są tam prawie wszystkie cytowane wyżej utwory.

Lit. - "ESS" 1, 1984. - "SBS" 4, 1990.