obserwatorium na Kasprowym Wierchu

obserwatorium na Kasprowym Wierchu, obecnie Wysokogórskie Obserwatorium Meteorologiczne IMGW na Kasprowym Wierchu. P. Budowane od jesieni 1936 do jesieni 1937, wznosi się na wysokość 1991 m n.p.m., prawie na samym wierzchołku Kasprowego Wierchu.

Obserwacje były najpierw prowadzone przez stację meteor. niższego rzędu przy górnej stacji kolei linowej, a od III do IX 1937 prowadzenie obserwacji przenoszono stopniowo do Obserwatorium, które od 1 I 1938 pracowało wg pełnego programu. Organizatorem i pierwszym kierownikiem Obserwatorium w 1937-39 był Edward Stenz.W czasie wojny przerwy w obserwacjach trwały od 1 IX do 13 XI 1939 oraz od ostatnich dni I 1945 do 31 V 1945.

Po wojnie placówka działała zrazu jako Wysokogórskie Obserwatorium Meteorologiczne PIHM, a od 1 VII 1964 weszła w skład Zakładu Hydrologii i Meteorologii Tatr IMGW w Zakopanem jako Wysokogórskie Obserwatorium Meteorologiczne IMGW na Kasprowym Wierchu.Obserwatorium prowadzi obserwacje klimatol. i synoptyczne oraz specjalne: opadów, zlodzenia, natężenia promieniowania, zjawisk optycznych, radioaktywności itd., także astrofizyczne, grawimetryczne i in. Wyniki prac nauk. ukazały się w licznych publikacjach pracowników Obserwatorium.W 1939-48 były częste zmiany kierowników placówki, potem, w 1948-67 kierował nią Michał Orlicz, w 1967-78 Jadwiga Orliczowa, w 1978-92 Jerzy Mitkiewicz, od 1992 Jan Trzebunia. Jednym z obserwatorów była Jadwiga Brydówna, która w marcu 1962 wskutek fatalnej niepogody zginęła w czasie drogi z Gąsienicowej Hali do Obserwatorium, udając się do pracy.

Lit. - Edward Stenz: Obserwatorium Meteorologiczne na Kasprowym Wierchu. "Biul. Tow. Geofizyków w Warszawie" 1938, nr 15 i odb. (stron 17).