pająki

pająki (Aranei ), rząd gromady pajęczaków (Arachnoidea ). Łatwo je odróżnić od owadów, gdyż mają cztery pary nóg, nie trzy pary jak owady. Wiele gatunków to pospolite, znane i z niżu, np. krzyżak (Araneus diadematus ), dochodzący w piętro kosodrzewiny.Natomiast wyłącznie w Tatrach żyją cztery endemity: Xysticus alpicola , Leptyphantes varians , Acartauchenius longus , Walkenaera suspecta , znalezione i opisane już w końcu XIX w. przez Władysława Kulczyńskiego sen.; wg badań słow. również gatunki Leptyphantes annulatus i L. monticola są endemitami tatrz.

Kulczyński pierwszy opracował faunę p. tatrz. i ich rozmieszczenie: 138 gatunków w piętrze reglowym, 69 w piętrze kosówki, 56 w piętrze halnym, 15 w piętrze turniowym. (Niektóre gatunki oczywiście powtarzają się w różnych piętrach). Wśród zebranych okazów Kulczyński opisał 19 gatunków z Tatr nowych dla nauki.

Wg nowszych badań (1971) w Tatrach Pol. (Wys. i Zach.) jest 239 gatunków p. Wg badań słow. (1983) w Tatrach Wys. słow. (bez Biel. i Zach.) jest ich 176 gatunków.W jaskiniach tatrz., przy wejściach i głębiej, rozsnuwają swe sieci różne gatunki p., polujących tu na wpadającą z wiatrem i przeciągami zdobycz, można je ujrzeć nawet w ciągu zimy. Niektóre p. nie wysnuwają sieci, tylko łowią zdobycz w biegu, np. górski gatunek Pardosa saltuaria. Większość p. dochodzi zwykle do górnej granicy lasu lub piętra kosówki, ale wiele jest takich, które wchodzą nawet na najwyższe szczyty; często też przebywają na płatach śnieżnych w lecie i w zimie.W Tatrach i pod Tatrami żyją również drobne pajączki odbywające jesienne napowietrzne wędrówki na wysnutych przez siebie wełnistych nitkach "babiego lata".

Lit. - Jerzy Prószyński i Wojciech Staręga: Pająki, Aranei. Wa.1971 (Katalog Fauny Polski).