Psotka Jozef

Psotka Jozef (12 II 1934 Koszyce - 16 X 1984 w Himalajach). Słow. taternik i alpinista, jeden z najwybitniejszych, z zawodu inż. elektrotechnik (1960), pedagog. Ratownik tatrz.

W Tatrach wspinał się od 1950, przechodząc od 1953 szereg dróg uchodzących wtedy za najtrudniejsze (m.in. na Łomnicy i Galerii Gankowej), także w zimie, a w latach 1950-64 dokonując też sporo nowych wejść letnich i zimowych (np. pn.-wsch. ścianą Rumanowego Szczytu). Uczestniczył w zim. przejściu gł. grani Tatr Wys. (1955), pn. ściany Wysokiej, drogi Orłowskiego na Galerii Gankowej, pn. ściany Jaworowego Szczytu.

W Alpach w 1956, 1962, 1964 i 1967, w lecie i zimą, wspinał się wielkimi ścianami, np. w zimie pn. ścianą Matterhornu drogą Bonattiego (1967). Był członkiem czechosł. wypraw w Kaukaz (1958), Hindukusz (1965 i 1969), Ałtaj (1974), dokonując m.in. szeregu pierwszych wejść na wysokie szczyty.

Od 1971 uczestniczył w kilku czechosł. wyprawach w Himalaje, osiągając kolejno wysokość 7910 m (na Nanga Parbat w 1971) i 8010 m (na Makalu w 1976), a następnie dokonując bez aparatów tlenowych pierwszych czechosł. wejść w 1981 na Kangczendzengę (8598 m, towarzysz Ludovít Záhoranský) i w 1984 na Mount Everest (8848 m, pd. filarem, bez aparatów tlenowych, towarzysze Zoltán Demján i Ang Rita, Szerp). P. zginął następnego dnia, podczas schodzenia ze szczytu.

Od 1969 był b. aktywnym działaczem czechosł. organizacji tatern.-alpin., instruktorem tatern. i trenerem, od 1952 ratownikiem tatrz. i uczestnikiem ciężkich wypraw ratunkowych.

Lit. - "Krásy Slov." 1985, nr 6 (Ivan Bajo). - "Vys. Tatry" 1985, nr 6 (Milian Straka). - Tamże 1991, nr 6 (Július Andráši). - Everest. Br. 1986. - "HE" 1989. - "SBS" 4, 1990.