Raczyńska Róża

Raczyńska Róża z Potockich (7 I 1849 Krzeszowice - 21 VIII 1937 Rogalin), w 1868-73 żona Władysława Krasińskiego, w 1886-1926 druga żona »Edwarda Raczyńskiego. Działaczka społ. i kult., w 1877-96 właścicielka domu » "Adasiówka" w Zakopanem; mieszkała tam ze względu na zdrowie swych dzieci co najmniej od 1878 (od 1880 także w zimie) do 1889 lub nawet dłużej.

Jej dom stał się wtedy ważnym ośrodkiem kult. i towarzyskim w Zakopanem; bywali tam m.in.: Tadeusz Ajdukiewicz, Ignacy Baranowski, Tytus Chałubiński, Ignacy Paderewski, Henryk Sienkiewicz, Wojciech Kossak, Stanisław Witkiewicz, Helena Modrzejewska.

Syn Róży Krasińskiej, Adam (1870-1909), zgromadził w "Adasiówce" jeden z pierwszych zbiorów podhalańskiej sztuki lud., podarowany potem Muzeum Tatrzańskiemu. Nauczycielka rysunków dzieci Róży Krasińskiej, » Maria Magdalena Buttowt-Andrzejkowiczówna, na podstawie motywów podh. rysowała projekty mebli zamawianych w zakop. Szkole Snycerskiej przez Różę Krasińską i in., można więc obie panie uważać za prekursorki stylu zakopiańskiego, rozwiniętego później przez Stanisława Witkiewicza.

Krasińska w różny sposób wspomagała zakop. szkoły: snycerską i koronkarską. Jej syn Adam jest namalowany na obrazie » Tadeusza Ajdukiewicza Obóz Chałubińskiego, wykonanym na zamówienie Krasińskiej. Jej młodszym bratem był » Andrzej Potocki, jeden z prezesow Tow. Tatrz.

Lit. - Halina Kenarowa: Najpierwsza zimowa kuracjuszka Zakopanego. "Kraków" 1986, nr 2. - "PSB" 29, 1986 (H. Kenarowa i Jerzy Pietrzak).