w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

Rysy

 
  Kategoria: 
Szczyty 
  Wysokość:  2503 m (wierzchołek środkowy, lezący po stronie słowackiej i nieudostępniony turystycznie), 2499 m (wierzchołek północno-zachodni, graniczny, udostępniony turystycznie), ok. 2473 m (wierzchołek południowo-wschodni, lezący po stronie słowackiej i nieudostępniony turystycznie).
  GPS:  N49.17° E20.08°


Szlaki turystyczne w tym miejscu  

 Czarny Staw pod Rysami  150 min.   idź » 

 schemat szlaków » 

Rozpocznij nową wycieczkę od tego miejsca » 



Położenie:
Rysy wznoszą się w głównej grani Tatr i są punktem zwornikowym dla grani bocznej, w której znajdują się Niżnie Rysy i Żabie Szczyty. Górują nad doliną Mieguszowiecką oraz dwoma odnogami Doliny Białki – dolinami Rybiego Potoku i Białej Wody (a w zasadzie podwieszoną nad nią Doliną Ciężką). Od Ciężkiego Szczytu oddziela Rysy przełęcz Waga, od Wołowego Grzbietu Żabia Przełęcz, a od Niżnich Rysów Przełęcz pod Rysami.



Nazwą Rysy początkowo określano wspólnie Niżnie Rysy, Żabi Szczyt i Żabiego Mnicha, najprawdopodobniej z powodu ich „porysowanych” zboczy. Dopiero z czasem nazwę przeniesiono na obecne Rysy – nie ma więc ona nic wspólnego z osławiona rysą, długim, ukośnym żlebem, wzdłuż którego prowadzi szlak na szczyt od strony Morskiego Oka. Osławiona panorama przyciągała na Rysy wiele znanych osób. Byli tutaj m.in. Stefan Żeromski, Maria Curie-Skłodowska z mężem (1899 r.) i oczywiście Włodzimierz Iljicz Lenin. Wodza rewolucji, który odwiedził szczyt w latach 1913-14, przez długie lata upamiętniała spiżowa tablica umieszczona na wierzchołku przez czechosłowackie władze, często niszczona i profanowana przez polskich taterników. Doszło nawet do tego, że przechowywano ją w Schronisku pod Wagą, a do skał przykręcano tylko przed politycznymi uroczystościami. W latach 1957-89 od strony słowackiej odbywał się co roku „Miedzinarodny vystup mladeze na Rysy”. Jego uczestnicy (początkowo nawet 10 000 osób) wyruszali ze Szczyrbskiego Plesa aby upamiętnić zdobycie szczytu przez Lenina. W 1999 r. uruchomiono na Rysach jedyne w Tatrach turystyczne przejście graniczne, czynne od 1 lipca do 30 września (w godz. 7-19).

Obecnie Rysy są jednym najpopularniejszych szczytów tatrzańskich i w sezonie letnim oblegają je tłumy turystów. Z myślą o nich na szlaku od strony Morskiego Oka zamontowano wiele sztucznych ułatwień, w postaci łańcuchów i wykutych w skale stopni. Pomimo tego na szlaku często dochodzi do wypadków, powodowanych głównie przez nierozważnych turystów, którzy schodzą na pola śnieżne lub spuszczają kamienne lawiny. W zimie Rysy są znacznie mniej popularne, ale też dużo bardziej niebezpieczne – 28 stycznia 2003 r. w lawinie, która zeszła spod szczytu zginęło siedmioro tyskich licealistów oraz ich opiekun. Był to najtragiczniejszy po polskiej stronie Tatr wypadek lawinowy.

Zdobywający Rysy taternicy upodobali sobie głównie 500-metrową, wschodnią ścianę szczytu, opadającą do Doliny Ciężkiej – tamtędy prowadzą najtrudniejsze drogi wspinaczkowe. Warto także wiedzieć, że szczyt jest bardzo ciekawym miejscem z botanicznego punktu widzenia – w pasie 2483-2503 znaleziono tutaj aż 63 gatunki roślin kwiatowych.



Pierwsze wejście:
Na szczyt wchodzono prawdopodobnie od dawna - pierwsze znane wejście Ede Blasy z przewodnikami ze Stwoły 30 lipca 1840 r.; zimą po raz pierwszy zdobyli Rysy Theodor Wundt i przewodnik Jakob Horvay w 1884 r.

Widok:
Widok z wierzchołka uznawany jest za najpiękniejszy i najrozleglejszych w całych Tatrach, a to z racji wyjątkowo korzystnego usytuowania Rysów. Widać stąd blisko setkę szczytów, w tym prawie wszystkie tatrzańskie kolosy (m.in. Gerlach, Łomnicę, Lodowy, Wysoką i Kończystą), wiele dolin i kilkanaście stawów. Niezwykle prezentuje się Ganek ze swoją słynną galerią i opadającą do Doliny Ciężkiej pionową ścianą. Przy dobrej pogodzie dostrzec można nie tylko cały niemal Liptów, Spisz i Podhale, ale nawet Kraków.



KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij


Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić — KLIKNIJ TU »»
ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2026