Sarbiewski Maciej Kazimierz

Sarbiewski Maciej Kazimierz lub Mathias Casimirus Sarbievius (24 II 1595 Sarbiewo k. Płońska - 2 IV 1640 Warszawa). Poeta, teoretyk poezji, jezuita, prof. retoryki, filozofii i teologii Akad. Wileńskiej 1627-35, kaznodzieja nadworny króla Władysława IV od 1635. Pisał wyłącznie po łacinie, miał przydomki Horacy chrześcijański i Horatius Sarmaticus. Był szeroko znany w Europie, tłumaczono jego wiersze na kilka języków.

W jego zbiorze ód Lyricorum libri IV... (Lugdunum Batavorum 1631 i wydania nast.), w księdze czwartej (liber quartus) są trzy ody o jednakowym tytule Ad Equites Polonos ; pierwsza z nich (Ode I) ma podtytuł: Cum montem Carpatum redux ex Italia inviseret i zawiera jedne z najwcześniejszych w poezji wzmianek o Tatrach, ale pod nazwą Carpatus:"Aeterna magnis carmina Carpati /Inscribo saxis..."oraz "Hinc inde laevos despice Carpato /Polone, campos, quos pecorum ferax..."

O tym, że nazwą Carpatus ówcześni Polacy oznaczali Tatry, wiemy choćby z niewiele późniejszego tłumaczenia owej ody przez Samuela ze Skrzypny Twardowskiego w jego zbiorze Miscellanea selecta (Kalisz 1681 i wydania nast.); przytoczone wyżej fragmenty (wraz z tytułem) brzmią tam:"Do Rycerstwa Polskiego / Wieczną na wielkiej Krępakowej skale / Rysuję piosnkę... " oraz "Rzuć z Tatr, Polaku, w lewo twoje oko / Na pola bydeł pełne..."

Najpełniejsze wydanie poezji S.: Poemata omnia (Staraviesiae 1892 i 1911, z życiorysem i bibliografią przez T.W. = T. Wall).

Lit. - "LP-PE" 2, 1987 (Stefan Zabłocki).