Scheidt Franciszek

Scheidt Franciszek (2 IV 1759 Kraków - w końcu sierpnia 1807 Krzemieniec). Botanik, chemik i fizyk (Uniw. Krak. 1777, dr 1779), prof. Uniw. Krak. 1790-1803 (usunięty przez władze austr. przy germanizacji uniwersytetu), kier. Ogrodu Botanicznego Uniw. Krak. 1787-1805. Urządzał dla studentów wycieczki bot. w Karpaty (Tatry?). Był jednym z założycieli Tow. Warsz. Przyjaciół Nauk w 1800. W 1805-07 był nauczycielem w liceum w Krzemieńcu i założył tam ogród botaniczny.

S. oznaczył rośliny zebrane przez Stanisława Staszica na Łomnicy w Tatrach. Ich spis opublikował Staszic zarówno w swej rozprawie O Krapaku Wielkim ("Rocz. Tow. Warsz. Przyjaciół Nauk" 8, 1812, tu błędnie Leit zamiast Scheidt) jak i w dziele O ziemiorodztwie Karpatow (1815). Jest to jeden z wcześniejszych przyczynków do flory Tatr, ale widocznie S. nie był zbyt mocny w znajomości roślin górskich, bo wśród okazów z Łomnicy błędnie podał Arecia (być może Silene acaulis), Rhododendron ferrugineum i hirsutum, Erica tetralix, Arnica montana (zapewne Doronicum clusii ), Illecebrum verticillatum. Sam S. nie opublikował żadnej pracy bot. (tylko z dziedziny chemii i fizyki). Jego 10-tomowy zielnik zachował się w Bibliotece Muzeum Nar. w Wiedniu. Zbadanie tego zabytkowego zielnika może wyjaśnić, czy S. był w Tatrach i czy nie umieścił w nim roślin zebranych na Łomnicy przez Staszica.

Lit. - "Rocz. TWPN" 9, 1816 (M. Bergonzoni). - Bolesław Hryniewiecki: Botanika w dziele Staszica "O ziemiorodztwie Karpatów" ("Spraw. PAU" 52, 1951, nr 8). - Tenże: Botanika w Warszawskim Towarzystwie Przyjaciół Nauk ("Acta Soc. Bot. Pol." 20, suppl., 1951. - "SBP" 1987 (Elżbieta Turczyńska).