Schultes Joseph August

Schultes Joseph August, także Schultess (15 IV 1770 (1773?) Wiedeń - 21 IV 1831 Landshut). Austr. lekarz, chemik, mineralog i botanik, prof. chemii i botaniki Uniw. Krak. (1806-08), potem prof. uniw. w Innsbrucku i w bawarskim Landshut.

W czasie pobytu w Krakowie podróżował sporo po Karpatach Zach., był w 1806 na Babiej Górze (z Alojzym Estreicherem i Wilibaldem Besserem?) i wybierał się w Tatry, ale tego zamiaru nie zrealizował. Opublikował szereg prac o Galicji i Karpatach.

O swej wycieczce na Babią Górę oraz o Tatrach i góralach pisał najpierw w dwóch opublikowanych "listach": Brief... über einen Theil der Mineralogie und Geologie Ostgaliziens ("Intelligenzblatt d. Annalen d. Lit. d. Öster. Kaiserth." 1807, t. 1) oraz Brief...Ueber die Art in Galizien zu reisen, mit Bemerkungen über den Charakter der Einwohner dieses Landes (tamże 1807, t. 2). Oba te "listy" przedrukował po franc. w swych Lettres sur la Gallitzie ou La Pologne Autrichienne (Tübingen 1809, w t.1), a potem jeszcze w skróconej formie we franc. czasopiśmie.

W 1807-08 ogłosił recenzje o tatrz. i spiskich pracach Chr. Genersicha, S. Bredetzkyego, C.G. Rumiego i J. Melzera. Polemizował też z Bredetzkym na temat Karpat.W 1815, w swej Epistola gratulatoria in felicissimum et miraculosum excessum Dni Georgii Wahlenberg, Sueci, ex Ungaria nostra, S. ironizuje pod adresem Wahlenberga, który w swej florze tatrz. napisał, że region ten to: "terra inhospitabilis et latronibus et barbaris hominibus plena". Z drugiej strony jednak to, co sam S. pisał o góralach i w ogóle o Polakach, nie tylko oburzało Polaków, lecz również wywoływało zastrzeżenia wydawców jego "listów".

Lit. - Stanisław Schnür-Pepłowski: Cudzoziemcy w Galicyi. Kr.1902.