Brestowa Jaskinia

Wodna jaskinia przy wylocie Zuberskiej Doliny .

Brestowa Jaskinia (także Stefkówka)  

Największa jaskinia słowackich Tatr Zachodnich . Długość ok. 1450 m. Otwór jaskini jest na pd.-zach. od leśniczówki Brestowa i Brestowej Polany , koło wylotu Wolarskiej Doliny i Doliny Mącznicy . Jaskinia Stefkówka jest systemem korytarzy, których część wypełniona jest całkiem wodą. Leży ona na trasie ok. 700 m długości podziemnego przepływu Zimnej Wody Orawskiej. Przepływają przez nią też wody z Wolarskiej Doliny i Doliny Mącznicy. Główna część wód dostaje się pod ziemię w ponorach znajdujących się ok. 450 m na wschód od otworu jaskini w Dolinie Zuberskiej na wys. 886 m. Wpada tam odnoga Zimnej Wody Orawskiej (przy wysokim stanie wody wpływa do tego ponoru ok. 500 l/sek; 13 VII 1969 w największym z ponorów znikało ok. 1000 l/sek., a z Wypływu Stefkowskiego Potoku wypływało wtedy 1200 l/sek.).

W ponorze tym w wyniku długotrwałych prac słowaccy grotołazi wyeksplorowali Ponorową Jaskinią, o długości ok. 90 m i głębokości ok. 12 m. Dochodzi ona w pobliże poznanych już przez człowieka korytarzy Jaskini Stefkówka. Woda następnie, po pokonaniu odległości ok. 400 m w znanych partiach Jaskini Stefkówka, przebywa drugi niezbadany jeszcze przez człowieka odcinek podziemnego przepływu, ok. 200 m długości, który doprowadza do Wypływu Stefkowskiego Potoku. Otwór tego wypływu leży na wys. 851 m i znajduje się po pd. stronie Stefkowskiej Polany, naprzeciw wejście do Muzeum Wsi Orawskiej i przystanku autobusowego "Brestowa".

Wstępne tzw. "suche partie" jaskini (także Wypływ Stefkowskiego Potoku) były od dawna znane okolicznym mieszkańcom. Zwiedzał je Jan Gwalbert Pawlikowski przed 1887, w 1886 także Tytus Chałubiński i in. Znana długość jaskini wynosiła wtedy ponad 450 m. W latach 1960. dokonano odkryć powiększających długość jaskini do ok. 625 m. Zagradzający dalszą drogę w głąb jaskini długi syfon (120 m, który po raz pierwszy próbowano przenurkować w 1968, a następnie w 1974) przebyto dopiero w 1979. Był to wówczas (aż do 1997) najdłuższy syfon pokonany w jaskini tatrzańskiej. Odkryto za nim ok. 775 m korytarzy poprzegradzanych 4 syfonami, następny, V syfon (wiodący w stronę ponoru) jest już zbyt wąski do przebycia.