w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

Hajdukiewicz Jerzy

 
  Kategoria: 
Ludzie 


Hajdukiewicz Jerzy (5 XII 1918 Lwów - 10 VII 1989 Zakopane , poch. na starym cment .). Taternik , alpinista, ratownik górski, z zawodu lekarz (chirurg, dr 1946).

W 1933 zamieszkał w Zakopanem, gdzie zdał maturę w 1937. Studia lekarskie odbył we Lwowie (1937-39) i Zurychu (1940-45). Jako lekarz pracował w klinikach w Zurychu (1945-46), Gdańsku (1947-48) i Krakowie (1948-54) oraz w zakop. sanatorium na Bystrem i w Kuźnicach (1954-78).

Turystykę tatrz. zaczął uprawiać w 1933, taternictwo w 1937, początkowo z członkami klubu » "Makolągwy ". W 1938 uczestniczył w I wejściu pn.-zach. żebrem na Zadni Granat (z Janem Staszlem ), a w 1939 pn. ścianą Jaworowego Rogu  (z Janem Sawickim), od pn. na Wyżnią Rówienkową Przełęcz  (z tymże) itd. Od 1936 zajmował się intensywnie również narciarstwem zawodniczym, najpierw w zakop. Harcerskim Klubie Narc . (1936-37), potem w lwowskiej Sekcji Narc. PTT (1937-39), gdzie zdobywał dobre miejsca w zawodach.

W 1940 walczył w wojsku pol. we Francji, potem był internowany w Szwajcarii w Rohrbach i Winterthur. W czasie pobytu w Winterthur był współzałożycielem » Klubu Wysokogórskiego Winterthur  (1942), jednym z jego najaktywniejszych działaczy i red. » "Taternika " Winterthur (1944-45). W 1942-45 uprawiał alpinizm, dokonując licznych trudnych wejść, m.in. X wejścia pn. ścianą Dent dHérens (w 1945).

Po powrocie w 1946 do Polski dalej uprawiał taternictwo i alpinizm. W Tatrach dokonał ponad 50 pierwszych wejść w lecie i zimie, z zimowych np.: Niżnie Rysy  pn.-zach. ścianą (1947, z J. Staszlem), Długi Giewont  pn. ścianą (1952 i lewą częścią w 1957), Wielka Kapałkowa Turnia  od pn. (1969).

W Alpy jeździł wielokrotnie (kilka razy jako kier. polskich grup) i przeszedł tam wiele dróg lodowo-skalnych, dokonując m.in. pierwszego wejścia zimowego pn. ścianą Dent dHérens (1964). W 1942-80 wszedł w Alpach na wszystkie ich szczyty czterotysięczne (57).

Uczestniczył też w wyprawach w in. góry świata: szwajc. wyprawa na Dhaulagiri w Himalajach (1958 i 1960), szwajc. wyprawa w pakistański Hindukusz (1969), austr. wyprawa na Malubiting w Karakorum (1971). Wyprawy na Dhaulagiri opisał w swych książkach: Himal Cu-Cu-Ra (Wa. 1961) i Dhaulagiri zdobyty (Wa. 1963).

Członkiem Klubu Wys. został w 1946, a w 1948-59 działał w jego zarządzie (m.in. jako sekr. i dwukrotnie jako wiceprezes). Był też prezesem Koła Krakowskiego Klubu Wys . (1951) i Koła Zakopiańskiego Klubu Wys . (1954-59), a w 1954 red. czasopisma »"Góry Wysokie ". Przez wiele lat był jednym z najbardziej czynnych działaczy w pol. szkoleniu tatern. i w zakresie ratownictwa górskiego.

Od 1949 uczestniczył w wielu wyprawach ratunkowych w Tatrach, a także w Alpach i Himalajach. W 1950 został czł. TOPR  (potem GOPR), był lekarzem Grupy Tatrz. GOPR , potem lekarzem nacz. GOPR (1973-78) oraz prezesem Grupy Tatrz. GOPR (1969), a w 1974-76 prezesem Rady Naczelnej GOPR. Działał w międzynar. organizacjach ratownictwa górskiego (IKAR).Oprócz wspom. książek him. jest on autorem książki wspomnień Góry mojej młodości (Wa.1988) oraz osobnych rozdziałów w książkach zbior.: Burza nad Alpami (Wa.1958), W skałach i lodach świata (Wa.I 1959 i III 1969), Sygnały z gór (Wa.1973), Svet Tatier (Br.1977) i in. Na tematy tatern., alpin. i him. oraz z zakresu ratownictwa górskiego ogłosił od 1939 blisko 200 artykułów w czasopismach pol., szwajc., niem. i jugosł. Referaty lek., zwł. związane z ratownictwem górskim, wygłaszał w Polsce i za granicą. Był czł. hon. Klubu Wys. (1974) i PZA.



Literatura:
"MES" 1, 1984. - Piotr Kadela: Działalność alpinistyczna i pisarstwo górskie Jerzego Hajdukiewicza. Kr.1987, mps, praca magisterska na AWF w Krakowie. - "Tat." 65, 1991, nr 1 (Józef Nyka).



KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij


Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić — KLIKNIJ TU »»
ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2026