Kamieński Ludwik

Kamieński Ludwik, także Kamieński Ludwik Korwin, Kamieński Ludwik August Jan i Kamiński Ludwik (w końcu sierpnia 1809 Zazulińce, wsch. Galicja - po 1888 Nowy Targ?). Amator geolog, etnograf i historyk, poeta, ok. 1835-45 dzierżawił wieś Ludźmierz, potem przez wiele lat mieszkał w Nowym Targu.

W książce zbiorowej, wydanej przez Stanisława Jaszowskiego  pt. Dniestrzanka (Lw. 1841), K. ogłosił dwa dłuższe wiersze: Boginki. Powieść gminna górali tatrzańskich z Opatowszczyzny i drugi: Rzeka Lepietnica. Powiastka gminna górali z Opatowszczyzny. Oba te wiersze zaopatrzył w objaśnienia etnogr. i gwarowe. Po 40 latach znowu opublikował dwa wiersze: Góral Podhalanin ("Przyjaciel Domowy" 1881, nr 10) i Kościół w Krauszowie. Powieść Góralska z Opatowczyzny (tamże 1881, nr 18). Również i do tych wierszy dał przypisy z objaśnieniami gwar. i in. Utwory te, o tematyce podh. i tatrz., zawierają cenne przyczynki, ale najważniejsza jest in. praca K., za jego życia nieopublikowana.

Otóż K. w czasie pobytu w Ludźmierzu i Nowym Targu interesował się wszechstronnie góralszczyzną, Podhalem i Tatrami, i obserwacje swoje spisał ok. 1830-46 w obszernej pracy, stanowiącej rodzaj monografii etnogr. o Podhalu. Losy całego rękopisu nie są znane, ale w zbiorach Ossolineum (obecnie we Wrocławiu) zachowały się trzy jego części: O mieszkańcach gór tatrzańskich, O Góralach nowotarskich oraz O zabobonach. Z tych i in. części rękopisu Kamieńskiego i z jego ustnych informacji korzystali m.in. Seweryn Goszczyński , Wincenty Pol  i Ludwik Zejszner ; dużo tak uzyskanych wiadomości spożytkowali w swych opublikowanych pracach, nie zawsze wspominając o źródle swej wiedzy. Zapewne też z rękopisu Kamieńskiego pochodzi anonimowa praca pt. Gorale galicyjscy w pierwszej połowie naszego stulecia ("Dod. Tyg." przy "Gaz. Lwow." 1857, nr 11 i 13).

Również po śmierci K. z zachowanych w Ossolineum części jego rękopisu (bez nazwiska autora) czerpano informacje lub publikowano fragmenty, m.in. w pracach: Stanisława Eljasza-Radzikowskiego  Zakopane przed stu laty ("Pam. TT" 1901 i 1902), Adama Fiszera Opowieści o czarownicach z doliny nowotarskiej ("Lud" 1926), Anny Kowalskiej-Lewickiej  Młodzież wiejska na Podhalu w pierwszej połowie XIX w. ("Łódzkie Studia Etnogr." 1967), tejże Sanie i wozy na Podhalu w pierwszej połowie XIX w. ("Kwart. Hist. Kult. Mat." 1967, nr 2).

K. wspólnie z ks. Marcinem Kasprowiczem z Ludźmierza napisał także przed 1846 pracę historyczną pt. Kronika Doliny Nowotarskiej, opartą na dokumentach znajdujących się wtedy u wójtów i sołtysów; rękopis posłany Wincentemu Polowi zaginął. Niewątpliwie K. w I poł. XIX w. był najlepszym znawcą góralszczyzny podhalańskiej.

Z dalszych losów K. wiadomo, że w 1867-81 był radnym w Nowym Targu, a w 1884-89 korespondował (z Nowego Targu) z Walerym Eljaszem, poruszając sprawy związane ze sporem granicznym o Morskie Oko  i z kupnem dóbr zakopiańskich.Wreszcie, w sto lat po śmierci K., zachowane trzy części jego rękopisu etnogr. zostały wydane razem pod jednym wspólnym tytułem: O mieszkańcach gór tatrzańskich. Najdawniejsza monografia etnograficzna Podhala. Kr. 1992. Z rękopisu opracował i objaśnieniami opatrzył Jacek Kolbuszewski .