Kulczyńska Wanda

Kulczyńska Wanda, właśc. Maria Wanda (3 VIII 1893 Kraków - 28 XII 1968 tamże), córka » Władysława Kulczyńskiego sen. Działaczka ochrony przyrody, redaktorka.

Sprawami organizacyjnymi, popularyzacyjnymi, nauk. i wydawniczymi z dziedziny ochrony przyrody w Polsce zajmowała się przez 40 lat, od 1928 aż do swej śmierci, współpracując cały ten czas głównie z prof. Władysławem Szaferem , ale także z prof. Walerym Goetlem  i in. Pełniła różne odpowiedzialne funkcje przed wojną w Biurze Delegata Min. WRiOP do spraw Ochrony Przyrody, w Państw. Radzie Ochrony Przyrody.

Podczas okupacji niem. pracowała w referacie ochrony przyrody Wydziału Głównego Lasów GG (opiekując się potajemnie aktami i zbiorami Biura Delegata), a po wojnie w Komitecie Ochrony Przyrody PAU, w 1951-63 w Zakładzie Ochrony Przyrody PAN, w 1958-62 równocześnie w Komitecie Naukowym Ochrony Przyrody i Jej Zasobów PAN. Redagowała nie tylko urzędowe sprawozdania tych instytucji (a w 1936-37 także Komisji Organizacyjnej Tatrz. Parku Nar .), lecz również była sekr. redakcji lub redaktorem prawie wszystkich publikacji urzędowych, nauk. i pop.-nauk. tychże instytucji, aż do 1968. Były to m.in. 24 roczniki "Ochrony Przyrody", 12 roczników "Kwart. Biuletynu Inform. Delegata Min. WRiOP", 24 roczniki czasopisma "Chrońmy Przyrodę Ojczystą" oraz 87 książek i broszur. Znaczna część tej rozległej i pracowitej (a często anonimowej) działalności organizacyjnej i wydawniczej dotyczyła spraw tatrz.

Ponadto K. jest autorką blisko 400 prac, sprawozdań, artykułów i notatek z dziedziny ochrony przyrody, drukowanych w 1928-39 i 1945-69. W wielu z nich poruszane są sprawy Tatr i Podtatrza , zwł. w różnych sprawozdaniach, a także w osobnych pozycjach jak: Park Narodowy Yellowstone a Tatry ("Ochr. Przyr." 8, 1928), Zalesienie Jaworzynki (tamże 9, 1929), Zebranie informacyjne w sprawie ochrony sztuki ludowej i przyrody na Podhalu (tamże 11, 1931), Ochrona przyrody w czasie wojny ("Chrońmy Przyr. Ojcz." 1945, nr 1), Z Tatrzańskiego Parku Narodowego (tamże 1950, nr 11), Juliusz Zborowski (tamże 1966, nr 4).

Jej wieloletnia nieostentacyjna ale wytrwała i fachowa działalność organizacyjna, redakc. i pisarska miała duży wpływ na rozwój idei ochrony przyrody Polski i także Tatr; "...przyczyniła się w najwyższym stopniu do szerokiego upowszechnienia wiadomości o celach naukowych, społecznych i gospodarczych, do których zdąża...współczesna ochrona przyrody i jej zasobów" (W. Szafer).