Bredeczky (Bredetzky) Samuel

Bredeczky (Bredetzky) Samuel (18 III 1772 Chminianske Jakubovany, dawniej Nemecké Jakubovany, k. Preszowa - 20 VI 1812 Lwów).

Niem. teolog, pedagog i pisarz. Młodość spędził w Lubicy na Spiszu , studiował w Jenie, nauczycielem był w Sopronie i Wiedniu. Następnie od 1805 był seniorem i kaznodzieją gmin ewang. Krakowa i Podgórza, a w 1806-12 superintendentem ewang. Galicji i Bukowiny i zarazem pastorem we Lwowie.

Wcześnie rozpoczął ożywioną działalność nauk.-lit., m.in. na tematy przyr. i ekon., dotyczące obszaru ówczesnych Węgier i Galicji. W swoich książkach: Topographisches Taschenbuch für Ungern, auf das Jahr 1802 (Oedenburg 1801), Beyträge zur Topographie des Königreichs Ungern (Wien 1801-05, 4 t.) oraz Neue Beyträge zur Topographie und Statistik des Königreichs Ungarn (Wien, Triest 1807) umieścił B. prace własne i in. autorów (np. Jana Asbótha , Grzegorza Berzeviczyego , Christiana Genersicha i Karola Rumyego ) o Tatrach i Podtatrzu .

Częściowo Podtatrza dotyczą też jego Reisebemerkungen über Ungern und Galizien (Wien 1809, 2 t.). Sporo prac o tematyce tatrz. i podtatrz. ogłosił w różnych czasopismach, np. Die Grösse der Karpathen ("Intelligenzblatt d. Annalen d. Lit. d. Öster. Kaiserth." 1808, t. 1), Natur- und Kunstprodukte Galiziens ("Vaterländ. Blätter" 1810, t. 1, tu m.in. o hutach w Kuźnicach ), Mineralogische Bemerkungen über die Carpatische Zipser Alpe (tamże 1811). Ogłaszał też swe niem. prace w pol. przekładzie (m.in. ze swej zamierzonej geografii Galicji): Wody galicyjskie ("Gaz. Lwow." 1811, dod. do nrów 26-29), Góry Galicyjskie (tamże 1812, nr 23) i in. Jest również autorem książki o Niemcach w Galicji.

(Uwaga. Błędna jest powtarzana często wiadomość jakoby B. był autorem pracy Reise in die Carpathen z 1807, gdyż autorem jest Christian Genersich , a B. do tej cennej pracy napisał jedynie przedmowę i przypisy.)