w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

Buchholtz Georg junior

 
  Kategoria: 
Ludzie 


Buchholtz Georg junior (3 XI 1688 Kiezmark - 3 VIII 1737 tamże).

Niemiec spiski, pedagog, przyrodnik, duchowny ewang. Studiował teologię i in. nauki za granicą, m.in. w Gdańsku (1708). Był nauczycielem (rektorem) najpierw w Paludzy na Liptowie (1714-23), wtedy zbadał Demianowską Jaskinię i narysował jej pierwszy plan, opublikowany w dziele M. Bela Hungariae antiquae et novae prodromus (1723). Wówczas też z kości zebranych w jaskini złożył całkowity szkielet niedźwiedzia jask . i przesłał go do zbiorów króla saskiego w Dreźnie, za co otrzymał specjalny medal.

W 1723-37 był rektorem liceum w Kiezmarku oraz kaznodzieją tamże dla słow. ewangelików. Poświęcił się naukom przyr. i fizyce, m.in. opisywał swe obserwacje meteor. Dobrze wtedy poznał Tatry , do których często urządzał wycieczki ze studentami, np. w 1726 przeszedł z nimi z Jagnięcej Doliny przez Skrajną Kozią Szczerbinę (w grani łączącejKozią Turnię z Jagnięcym Szczytem ) do Doliny Białych Stawów .

W 1723-27 we wrocł. czasopiśmie nauk. »"Sammlung von Natur- und Medicin- wie auch hierzu gehörigen Kunst- und Literatur-Geschichten " ogłosił liczne prace i obserwacje nauk., dotyczące Spisza , Liptowa i Tatr: obserwacje meteor. (m.in. o wiatrach, burzach, powodziach), o trzęsieniu ziemi w Kiezmarku, o źródłach mineralnych, o jaskiniach (w lipt. Tatrach Niżnich), o ptakach, o rybach itd., a także opisy dwóch swych wycieczek tatrz. z lat 1724 i 1726 pt. Relation von der Carpathischen Reise, so der Herr George Buchholtz in Käsmarck an. 1724 verrichtet, besonders von dem grünen See (rocz. 1725, Versuch 31) oraz Drey-tägige Carpathische Gebürg-Reise (rocz. 1726, Versuch 37). Pierwszy z tych dwóch opisów był przedrukowany w 1899 przez Theodora Posewitza  w "Karp. Post ".

B. jest też autorem najstarszej znanej panoramy Tatr, którą narysował w 1717 znad Wielkiej Łomnicy . Panorama ta, z załączonym do niej wykazem nazw, stanowi ważną pozycję w historii poznawania Tatr (» panoramy ), podobnie zresztą jak i wzmiankowane wyżej prace drukowane B. Ponadto w 1709-37 B. spisywał dziennik (po łac.), który zawiera cenne wiadomości o Spiszu i również o Tatrach. Ten dwutomowy dziennik, odnaleziony dopiero w 1957, znajduje się obecnie w bibliotece Macierzy Słow. (Matica slovenská) w Marcinie i ma być opublikowany.

W 1937 liceum kiezm. i Karpathenverein  uczcili Buchholtza tablicą pamiątkową na ścianie jego rodzinnego domu w Kiezmarku; w 1945 tablicę tę usunięto. W latach 1970-tych muzeum kiezm. usiłowało ten dom uzyskać i urządzić tam wystawę powiązanych z Kiezmarkiem dziejów badań nauk., turystyki, taternictwa i narciarstwa w Tatrach; w marcu 1979 dom zburzono i urządzono tam parking samochodowy.



Literatura:
"Die Karpathen" 1937, nr 4 (Johann Liptak). - "Biobibliografia 1976". - "SBS" 1, 1986.



KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij


Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić — KLIKNIJ TU »»
ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2026