Wilczyński Henryk

Wilczyński Henryk (1883 - 2 II 1935 Warszawa, poch. w Zakopanem), mąż Józefy, siostry Juliana Marchlewskiego. Lekarz, działacz społeczny.

W Zakopanem mieszkał w 1905-24. W 1909 kupił pensjonat "Warszawiankę" (wówczas drewniany), który spłonął 14 II 1910; na jego miejscu W. wybudował w tym samym roku nową "Warszawiankę" (większą, murowaną i stojącą do dziś), którą w 1924 sprzedał i przeniósł się z rodziną do Wielkopolski, gdzie nabył folwark Grabówiec w pow. Szamotuły.

W. w Zakopanem pracował dorywczo w szpitalu (bezpłatnie), działał w Sekcji Przyr. Tow. Tatrz. od początku jej istnienia, w 1911-12 jako czł. zarządu, w 1912-14 komisji rewizyjnej. Był też członkiem Sekcji Ochrony Tatr TT i Sekcji Ludozn. TT oraz delegatem lekarzy w zakop. Komisji Klimatycznej.

W październiku 1918 wszedł w skład zarządu zakopiańskiej Organizacji Narodowej (ze Stefanem Żeromskim na czele), która utworzyła pol. władzę w Zakopanem. W 1923-25 był dyrektorem dóbr kórnickich i zakop.-tatrz. Władysława Zamoyskiego, a po utworzeniu Fundacji "Zakłady Kórnickie" zrezygnował, krytykując gospodarkę jej zarządu. W. jest autorem dwóch broszur: W obronie "Zakładów Kórnickich" Fundacji Narodowej Zamoyskich. Uwagi, przestrogi i ocena pierwszego sprawozdania (Wa 1926) i Obrony "Zakładów Kórnickich" fundacji narodowej Zamoyskich ciąg dalszy (Wa. 1927) oraz artykułów krytycznych i polemicznych na ten sam temat. Ponadto opublikował W sprawie lasów tatrzańskich ("Głos Narodu" 1923, nr 108 i "Gaz. Podh." 1923, nr 24), O przyszłość Zakopanego ("Głos Zakop." 1926, nr 28-29) i Tatry a Zakopane. Uwagi po dwudziestoletniej obserwacji ("Giewont" 3, 1928). Napisał też przedmowę do pracy Władysława Bieńkowskiego Gospodarka leśna w Tatrach (1925), podkreślając zasługi tego autora w ratowaniu lasów tatrz. Zob. też Marchlewscy.

Lit. - "NCZ" 1988.