Chytil Alois

Chytil Alois (1877 Kurovice k. Kromeryża w Czechach - 1949 Praga).

Czes. wydawca, red., publicysta i działacz w dziedzinie propagandy turystyki i balneologii, m.in. w Tatrach i na Podtatrzu Słow. Wybitny fotograf tatrz. i autor przewodników po Tatrach. Zaraz po I wojnie świat. osiadł przy Szczyrbskim Jeziorze , potem w Górnym Smokowcu . Opuścił Słowację w 1938.

Wydawał różnego rodzaju informatory i przewodniki dotyczące całej Czechosłowacji lub Słowacji, z uwzględnieniem Tatr i Podtatrza, np. Statní adresář hotelů a kulturní, hospodářský a turistický průvodce v Republice Československé (Pr. 1921, Tatry w cz. II), Chytilův místopis Republiky Československé (Pr. 1922).

Ch. jest autorem popularnego przewodnika po Tatrach, który ukazał się w 7 wydaniach: Chytilův průvodce po Vysokých Tatrách (Pr. 1919-34, od wyd. 4 współpracował Václav Dusil). Także w kilku wydaniach opublikował mapę: Chytilova turistická mapa Vysokých Tater, 1:75 000 (Pr. 1919, 1920, 1923, 1926). Ch. jest też autorem małego przewodnika narc., połączonego z albumikiem zdjęć zim.: Zimní sporty a zimní turistika ve Vysokých Tatrách (Pr. 1921).

Ch. jako fotograf tatrz. był jednym z najwybitniejszych w początkach okresu międzywoj, i jako jeden z pierwszych stosował teleobiektyw. Dużo swych zdjęć tatrz. publikował w różnych wydawnictwach, na pocztówkach, w albumikach i albumach, np. Slovensko v obrazech, I: Vysoké Tatry (Pr. 1919 i zeszyt 2-3 w 1923), Vysoké Tatry, 60 nejkrásnějších pohledů z Vysokých Tater (1924-1926?). Wsp. ze swą żoną (Julie Chytilová) Ch. wydał album fot. połączony ze zbiorem krótkich artykułów na różne tematy związane ze Szczyrbskim Jeziorem i jego okolicami: Štrbské Pleso (Pr. 1932). Ch. jest też autorem dwóch dużych osobno wydanych panoram tatrz.: Vysoké Tatry se Štrbskym plesem (Pr., ok 1924) oraz w publikacji Vysoké Tatry, Panoráma z Velké (Pr. 1930). Ponadto wydał liczne drobniejsze publikacje propagujące słow. uzdrowiska tatrz. i Tatry.

W 1925-30 Ch. wydawał w Pradze, redagował i w znacznej części wypełniał swymi artykułami dwutygodnik o zmienianym tytule, poświęcony głównie sprawom Tatr i Podtatrza Słow.: "Z Tater a Slovenských Lázní" (1925), "Z Tater a Našich Hor a Lázní" (1925-27), "Z Našich Hor a Lázní" (1927-30). Ch. przyczynił się też do rozwoju produkcji pamiątek z Tatr: z drewna, skóry i ceramiki.Po Ch. pozostały cenne zbiory (m.in. fotograficzne), które jego wdowa przekazała instytucjom słow.: w Bratysławie, Łomnicy Tatrz . i Popradzie .