Hagi, Wyżnie

Hagi, Wyżnie, czasem po prostu Hagi;

Osiedle sanatoryjne (ok. 200 stałych mieszk.) przy Drodze Wolności , nad pr. brzegiem Suchej Wody Batyżowieckiej , 6 km na zach. od Tatrz. Polanki , a 8 km na wsch. od Szczyrbskiego Jeziora . Pomieszczeń dla turystów nie ma. Powyżej Drogi Wolności stoi wielkie sanatorium chorób płucnych, otwarte w 1941 (wtedy jako przeciwgruźlicze). Prowadzi stąd (od Drogi Wolności) znakowany szlak tur. do Batyżowieckiej Doliny.

Starsza część osiedla, poniżej obecnego przebiegu Drogi Wolności, powstała w 1890, kiedy Ferencz Máriássy, właściciel państwa batyżowieckiego, postawił tu jednopiętrowy hotel tur., a w 1891 niewielki dom kąpielowy. W 1897 osiedle to wraz z okolicznym terenem kupił książę Christian Hohenlohe  i postawił tu większy hotel, a do swego prywatnego użytku "zameczek" myśliwski. W 1928 państwo czechosł. odkupiło to osiedle (i okoliczne tereny) od spadkobiercy Hohenlohego i następnie przeznaczyło całe osiedle na cele lecznicze i zbudowało jego nową część powyżej Drogi Wolności (sanatorium i in. budynki).

W 1911 Kazimierz Tetmajer ogłosił wiersz Wyżnie Hagi po latach ("Kur. Warsz." 1911, nr 292, a od 1912 w różnych wydaniach jego poezji).

W lecie 1914 w hotelu prowadzonym tu wtedy przez Aladara Polnischa  mieszkał z rodziną Stefan Żeromski  i tu skończył w lipcu pisanie powieści Zamieć. Po wybuchu wojny Żeromski  pozostawił rękopis powieści pod opieką Polnischa, a sam z rodziną wrócił do Krakowa. Rękopis Zamieci przyniósł potem na nartach przez góry do Zakopanego przew. Jakub Wawrytko  starszy, zaprzyjaźniony z Żeromskim.