w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

Institutum Bronscianum Zakopanense

 
  Kategoria: 
Organizacja 


Institutum Bronscianum Zakopanense (IBZ) lub Zakopiański Instytut Brońskiego, także Academia Bronsciana lub po prostu Bronscianum. Nieformalna instytucja, a właściwie grupa stałych bywalców Zakopanego, którzy w latach 1930. spotykali się tam w restauracji prowadzonej w Dworcu Tatrzańskim przez » Kazimierza Brońskiego  (stąd żartobliwa nazwa). Z opowiadania sobie dowcipów przy takich spotkaniach wyłonił się pomysł, aby w formie zabawy intelektualnej powołać do życia fikcyjny instytut pseudonaukowy z żartobliwymi pseudonimami, tytułami nauk., nazwami katedr itd. (wśród członków byli zresztą profesorowie uniw., docenci i doktorzy). Ponieważ byli oni wszyscy miłośnikami Tatr  i Zakopanego , cały ten "instytut" miał charakter wybitnie tatrzański i zakopiański.

Twórcami, założycielami i członkami IBZ były zarówno osoby szerzej znane ze swej działalności (taternickiej, naukowej, artystycznej i in.) w Tatrach i na Podhalu, jak też po prostu miłośnicy tego regionu. Byli to: prof. Jan Stanisław Bystroń , inż. Janusz Chmielowski , prof. Adolf Chybiński , doc. Stefan Komornicki , Tomasz Komornicki  (późniejszy prof.), prof. Jerzy Lande , inż. Jerzy Maślanka , dr med. Janusz Meissner, Marian Niemczynowicz z Wilna (pseud. Germanellus), dr Jan Zygmunt Robel (chemik), Lidia Sozańska (pracowała dorywczo w Muzeum Tatrz.), malarka Julia Stabrowska , doc. Stanisław Krystyn Zaremba  oraz (jedyny stały mieszkaniec Zakopanego z wymienionych powyżej) Juliusz Zborowski  (dyr. Muzeum Tatrz.), a ponadto Kazimierz Broński  jako quaestor et procurator "instytutu".IBZ wydał w maszynopisie, drukiem i w formie powielanej kilka pozycji żartobliwie pseudonaukowych. W 1938 ukazał się drukiem Album instituti (tj. spis członków z podaniem ich tytułów, funkcji w IBZ itd., autorstwa Komornickich i Zaremby). Wydano też w formie powielonego maszynopisu Klucz do oznaczania form cepra tatrzańskiego, Homo pithecoceprus SKom. (anonim. autor Stefan Komornicki ). Jeszcze po wojnie pod firmą IBZ ukazała się ilustr. broszura pt. Duae novae subspecies cepri in Tatris inventae..., Dwa nowe podgatunki cepra w Tatrach.... (Cracoviae 1951, autor Tomasz Komornicki pod pseud. Didymus Camerarius); pozycja ta ma formę parodii rozprawy naukowej.

Próbowano podtrzymać tradycję IBZ również i za granicą: w 1947 S.K. Zaremba i prof. Zygmunt Klemensiewicz założyli filię IBZ w Wielkiej Brytanii (w Llanberis w Walii).

Powstanie IBZ w Zakopanem wiąże się zapewne z podobnymi zabawami intelektualnymi wśród naukowców w Krakowie; istnieją nawet powiązania personalne, gdyż kanclerzem kapituły Orderu Białego Kruka Tow. Miłośników Książki w Krakowie, już od 1922, był Stefan Komornicki.



Literatura:
Tomasz Komornicki: Institutum Bronscianum Zakopanense. "Rocz. Podh." 5, 1992.



KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij


Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić — KLIKNIJ TU »»
ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2026