Dembowska Maria

Dembowska Maria , z Sobotkiewiczów (1854 lub 1856 Horodnica, Ukraina - 24 II 1922 Zakopane, poch. na starym cment.).

Wraz z mężem Bronisławem osiadła w 1886 w Zakopanem i wsp. z mężem była gorliwą zbieraczką okazów podh. sztuki lud. (po jej śmierci zbiory dostały się do Muzeum Tatrz. w Zakopanem ).

Dom Dembowskich (nie istniejąca już "Chata" przy ul. Zamoyskiego) odegrał w dawnym Zakopanem rolę wybitnego ośrodka kulturalnego. W "Chacie" (przezywanej "Afaparkiem") bywali m.in. Tytus Chałubiński , Władysław Matlakowski , Kazimierz Potkański, Stanisław Witkiewicz , Adam Chmielowski (brat Albert), Helena Modrzejewska, Stefan Żeromski , a także Henryk Sienkiewicz , który przyjaźnił się z gospodarzami; w 1888 i 1889 mieszkał u nich w Zakopanem. Częstym gościem w "Chacie" był również Sabała . W ostatnich latach życia Stanisława Witkiewicza opiekowała się nim D.

Fragmenty listów D. na tematy zakop. i tatrz. są opublikowane w książce Juliana Krzyżanowskiego : Henryk Sienkiewicz, Kalendarz życia i twórczości (1956, wyd. 2). Wśród bliskich D. była nazywana Marą Czarną, a w powieści Tadeusza Micińskiego Nietota (1910) jest ona przedstawiona jako Wieszczka Mara.