Torfowiska usytuowane są na europejskim dziale wodnym Morza Bałtyckiego i Morza Czarnego. Obejmują obszar 1100 ha. Największe z nich to Puścizna Wielka o powierzchni około 500 ha, a najmniejsze, obejmujące niespełna 6 ha, położone jest w pobliżu Ludźmierza. Obszar torfowisk w Polsce szacuje się na około 0,4 proc. powierzchni całego kraju, z czego 89 proc. przypada na torfowiska niskie, a tylko 6,5 proc. na torfowiska wysokie.

To specyficzne warunki klimatyczne i sprzyjające podłoże geologiczne sprawiły, że właśnie na tym obszarze ponad 10 tys. lat zaczęły powstawać unikatowe twory przyrody, nieprzerwanie żywe - torfowiska. Porastające torfowisko rośliny, obumierając w warunkach beztlenowych, nie ulegają pełnemu rozkładowi i w takim stanie odkładają się, tworząc powolnie przyrastające złoże torfowe o wielometrowej miąższości (niektóre złoża mają do 10 metrów grubości).

Złoże przyrasta bardzo wolno. W sprzyjających warunkach powiększa swą miąższość o około 1-1,5 mm rocznie, czyli 1-1,5 m na tysiąclecie. Warunki hydrologiczne i klimatyczne umożliwiają wegetację zespołów roślinnych charakterystycznych dla takich siedlisk. Są to tzw. "mszary sfagnowce", w których głównie występują gatunki mchu torfowca: Sphagnum megallanicum, Sphagnum rubellum, Sphagnum recurvum, Sphagnum tenellum i Sphagnum papillosum. Charakterystyczna budowa anatomiczna torfowców pozwala wchłaniać i gromadzić wodę. Waga wody pochłoniętej może około czterdziestu razy przekroczyć wagę ich suchej masy. Właściwości higroskopijne mchów dają możliwość gromadzenia i zatrzymywania wód opadowych i nadmiaru wilgoci.

Torfowiska mają charakterystyczny wygląd. Jest to tzw. struktura kępkowo-dolinkowa, co jest konsekwencją zróżnicowania występującej roślinności. Kępki są mniej nawodnione niż dolinki, a budujące je mchy torfowce odznaczają się bardzo szybkim wzrostem. W strukturze kępkowo-dolinkowej zachodzą rytmiczne zmiany tzn. dolinka przekształca się w kępkę w ciągu kilkunastu lat i torfowisko wzrasta na grubość. Kiedy osiąga sędziwy wiek, czyli kilka tysięcy lat i wygląda jak olbrzymi wyrośnięty bochen chleba, wskutek zgromadzonej dużej ilości wody - zaczyna, pod wpływem ciężaru pękać. Powstają szczeliny, do których spływa woda. Wierzchnie warstwy ulegają przesuszeniu i pojawiają się na powierzchni inne rośliny (potrzebujące mniej wody).