
|
Stanisław Witkiewicz |
||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||
|
Urodzony 8 maja 1851 r. w Poszawszu na Żmudzi, zmarł 5 września 1915 r. w Lowranie w Chorwacji), malarz, literat, krytyk sztuki. Studiował w latach 1868-71 w Petersburgu, a w latach 1872-75 w Monachium. Po powrocie do Warszawy uprawiał malarstwo i krytykę sztuki. Był kierownikiem artystycznym pism "Wędrowiec" i "Kłosy". Od 1886 bywał w Zakopanem, po 1890 zamieszkał tu (w miejscu, gdzie dziś restauracja "Watra") na stałe. Na podstawie sztuki ludowej i budownictwa góralskiego stworzył zasady stylu zakopiańskiego, polegającego na przenikaniu sztuki ludowej Podhala do kultury ogólnonarodowej. Projektował wille, przedmioty użytkowe, stroje, biżuterię, nawet instrumenty muzyczne. Do dziś w Zakopanem, a także w centralnej Polsce istnieje kilkadziesiąt "stylowych" domów przezeń projektowanych (w Zakopanem m.in. wille "Koliba", "Rialto", "Oksza", "Konstantynówka", "Dom pod Jedlami", "Grażyna", kaplica w Jaszczurówce). Tematyką tatrzańską i zakopiańską zajmował się też w swej pracy literackiej, a jego książka "Na przełęczy" (1891) nazywana była "Ewangelią Tatr". Spośród jego prac publicystycznych dotyczących Zakopanego największy rozgłos zdobył artykuł "Bagno", ukazujący stosunki w zakopiańskich władzach. W 1901 r. (wespół z Władysławem Zamoyskim) został mianowany pierwszym honorowym obywatelem Zakopanego. Był również członkiem honorowym Stowarzyszenia Rzemieślników "Gwiazda" (1901), "Sztuki Podhalańskiej" (1909), Sekcji Ochrony Tatr (1913) i Sekcji Ludoznawczej Towarzystwa Tatrzańskiego (1914). Zmarł w uzdrowisku Lowrana nad Adriatykiem (dziś Chorwacja) gdzie przebywał od 1908 r., ale został pochowany na Starym Cmentarzu w Zakopanem. Jego imieniem nazwano dawną Przecznicę. Był także patronem organizowanych w latach międzywojennych uniwersyteckich kursów powszechnych, od 1985 r. patronuje Podhalańskiemu Towarzystwu Opieki nad Zabytkami, od 1993 r. - Muzeum Stylu Zakopiańskiemu w "Kolibie".
|
|
|||||||||||||||||
|
żródło:
Stanisław Witkiewicz, 1851-1915, nakładem Muzeum Tatrzańskiego, Zakopane 1995 | ||||||||||||||||||
| «« Powrót do listy |
|
||||||||||