Gadowski Walenty

Gadowski Walenty (8 XII 1861 Wiśnicz Nowy - 14 V 1956 Bochnia).

Ksiądz, do 1926 prof. w seminarium nauczycielskim i duchownym w Tarnowie, w 1926-30 katecheta szkolny w Bochni, autor podręczników do nauczania religii, wybitny turysta i taternik na przełomie XIX i XX w., twórca Orlej Perci .

W Zakopanem i Tatrach był po raz pierwszy w 1881, lecząc się na płuca. Od 1890 przyjeżdżał co roku do Zakopanego, od 1900 na Bukowinę Tatrz ., potem do Kościeliska i urządzał liczne wycieczki tur. i tatern. w Tatry przez blisko 40 lat. Jeszcze w 1949, mając lat 88, był pieszo na Kasprowym Wierchu i Giewoncie . Przez wiele lat organizował i osobiście prowadził zbior. wycieczki młodzieży tarnowskiej, m.in. w Tatry i Pieniny.

W 1901 poeta Franciszek H. Nowicki wystąpił z pomysłem zbudowania Orlej Perci. Inicjatywę tę podjął G., który w 1903-06 wytrasował ten szlak w terenie w znacznej części poprzednio nieznanym i dał go zbudować przeważnie własnym kosztem (z pomocą TT), a częściowo osobiście znakował farbą. Jako taternik był czynny w lecie i w zimie. Pierwszy wszedł na Małą Buczynową Turnię (w 1900), Wielką Buczynową Turnię (1902) i Kozie Czuby (1904, z przew. Klimkiem Bachledą i Jakubem Wawrytką starszym ), a także na Przełęcz Nowickiego (1902). Dokonał też nowych przejść w Basztach (1902), na Krywaniu (1903), Lodowym Szczycie (1908) itd. W zimie 1910 uskutecznił I wejście zim. Żlebem Kulczyńskiego na Kozi Wierch (z przew. Jakubem Wawrytką starszym) oraz od Morskiego Oka na Rysy (z tymże Wawrytką i Bolesławem Łazarskim). Tę ostatnią wycieczkę opisał Łazarski pt. Wejście w zimie na szczyt Rysów ("Ziemia" 1911).

G. ogłosił w czasopismach wiele artykułów o swych wycieczkach tatrz., m.in.: Aus der Kohlbach zum Grünen-See ("Jahrb. UKV" 1897, wejście na Baranie Rogi i przejście przez Baranią Przełęcz w 1894), Besteigung der Satanspitze (tamże 1903), Orla Perć w Tatrach ("Biesiada Lit." 1902), Z Orlej Perci ("Pam. TT" 1904), Jak powstawała Orla Perć w Tatrach ("Ilustr. Kur. Codz." 1934, nr 176 i 177). Wydał książeczkę Wspomnienia z Tatr (Kr. 1934, odbitka artykułów w "Głosie Narodu"), zabierał głos W sprawie Parków Narodowych ("Głos Narodu" 1934, nr 52), jest autorem Przewodnika po Pieninach (Kr. 1928), zostawił w maszynopisie Wspomnienia katechety (ss. 180), gdzie dużo pisze o Tatrach.

Był członkiem pierwszego zarządu STTT (w 1903), a w 1904-05 jej prezesem. W 1922 STPTT (późniejszy Klub Wys .) nadała mu członkostwo honorowe. Był zasłużonym działaczem tur. w Pieninach i Beskidach oraz założycielem oddziałów PTT w Tarnowie (1924) i Bochni (1928). Już w 1909 został członkiem hon. TT. W 1928-30 był członkiem ZG PTT. Od 1986 ma tablicę pamiątkową w Bochni.