gleby

Powstały w Tatrach na dwóch odmiennych typach skał: na wapieniu (właściwiej: na skałach osadowych zawierających węglany wapnia) i na granicie (właściwiej: na skałach krystalicznych oraz osadowych i metamorficznych nie zawierających węglanu wapnia, np. kwarcyt i piaskowiec). Pierwsze są g. alkalicznymi (zasadowymi), ciepłymi, drugie - kwaśnymi, zimnymi. Pod względem biologicznym dzielą się g. tatrz.. na leśne, łąkowe i skałę z piargami. Ta ostatnia (tj. skała) stanowi również glebę, choć jałową, ale będącą podłożem życiowym np. dla mchów, glonów, porostów, a nawet niektórych roślin naczyniowych, np. skalnica seledynowa (Saxifraga caesia).

Rozkład i grubość g. w Tatrach są b. różne. W partiach wyższych tworzą one tylko niewielkie płaty (prócz skał i kamieni), dość cienkie. W piętrze hal g. zwykle tworzą grubszą, zwartą warstwę, chyba że nadmierny wypas doprowadził do erozji i wymycia (np. Kamienne i okolice Pieca w masywie Czerwonych Wierchów). Niezniszczone g. halne są g. eutroficznymi (żyznymi); zniszczone stają się oligotroficznymi (ubogimi, jałowymi). G. piętra kosodrzewiny są grube, ale luźne z dużą ilością igliwia, najkwaśniejsze z gleb tatrz., ich pH dochodzi do 3,2. G. leśne są różnej grubości, zawierają dużo próchnicy (humusu). Najbardziej jałowe są g. powstałe z rozkładu kwarcytu.

Typologicznie g. dzielą się na: inicjalne - zaczynające się tworzyć (usypiska, piargi); brunatne - leśno-łąkowe występujące zwł. w reglu dolnym, ale częściowo i w górnym; bielicowe - gł. w reglu górnym na podłożu bezwapiennym lub odwapnionym, przeważnie na terenach leśnych (świerk); murszowo-próchniczne - w piętrze halnym o niezniszczonej, zwartej pokrywie roślinnej, częściowo występują też w piętrze kosodrzewiny; rędzinowe - na podłożu bogatym w węglan wapnia, gł. w piętrze reglowym, najczęściej tam gdzie występują buczyny.

Ogólnie biorąc gleby tatrz. są b. zmienne, a także często występują obok siebie. Na ich kształtowanie się wpływa wiele czynników, jak klimat, rzeźba terenu, roślinność, podłoże skalne, nawodnienie itp..