w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

Blasy Eduard David

 
  Kategoria: 
Ludzie 


Blasy Eduard David , w węg. literaturze Blásy Ede (3 V 1820 Wielka k. Popradu - 25 VI 1888 tamże). Spiskoniem. właściciel ziemi w swym rodzinnym mieście, b. aktywny działacz społ. tamże. W 1869-74 był dyr. Starego Smokowca. Brał udział w założeniu MKE (1873), a potem w jego pracach w Tatrach: budowa dróg i schronisk, organizacja przewodnictwa. Współzałożyciel Muzeum Tatrz. w Wielkiej (1882).

Był zapalonym myśliwym na kozice (w czasach, gdy nie były jeszcze pod ochroną na pd. stronie Tatr) i przy okazji polowań poznał dokładnie pd. stoki Tatr Wys. W towarzystwie koziarza Jana Rumana starszego ze Stwoły dokonał I wejścia na Rysy 30 VII 1840 (inne daty są błędne). W 1845 z przew. Jakubem Luxem był na Lodowym Szczycie (II wejście). Należy do pionierów zim. turystyki i taternictwa: w zimie 1845 6 był przy Zielonym Stawie Kiezmarskim i przy Łomnickim Stawie, w zimie 1873 przy Wielickim Stawie, a w styczniu 1873 z Jakubem Gellhofem dokonał I wejścia zim. na Sławkowski Szczyt. W 1853-86 B. był na Rysach jeszcze 19 razy prowadząc na ten szczyt liczne osoby. Wielu turystów i taterników udając się w Tatry (np. Mór Déchy) korzystało z rad i wskazówek B.

W 1869-83 ogłosił po niem. i węg. w czasopismach szereg artykułów na tematy tatrz.: o limbie, o polowaniu na kozice, o zarybianiu potoków i jezior itd. Opisał też swe wejście na Rysy w 1840: A Tengerszem-csúcs első megmászása vagyis inkább felfedezése ("Tátra-Vidék" 1, 1883, nr 13 i 15). Ciekawy ten opis, stanowiący cenny dokument, był kilka razy przedrukowany w różnych językach (w przekładach niekompletnych i nie zawsze poprawnych), m.in. po słow. ("Krásy Slov." 23, 1945-46, nr 2).W 1891 na pn.-zach. wierzchołku Rysów umieszczono marmurową tablicę z węg. napisem: "Blásy Ede emlékére" (Ku czci Edwarda Blásyego); w 1892 tablica została rozbita. W węg. i niem. nazewnictwie tatrz. B. jest upamiętniony kilkoma nazwami, m.in. Blásy-völgy i Blásytal dla Sławkowskiej Doliny oraz Blásy-horhos i Blásyscharte dla Sławkowskiej Przełęczy.



Literatura:
"Zipser Bote" 1888, nr 29 (Samuel Weber). - "Tur. Lapja" 4, 1892, nr 7 (Béla Strauch). - S. Weber: Ehrenhalle ... Igló 1901. - "SBS" 1, 1986.



KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij


Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić — KLIKNIJ TU »»
ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2026